Shloka 12
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
अधर्मं ध्यायमानस्य सहसास्मान्निवारणम् / धर्मेण पृथिवीं जित्वा धर्मेणैवानुपालनम्
Transliteration
adharmaṃ dhyāyamānasya sahasāsmānnivāraṇam / dharmeṇa pṛthivīṃ jitvā dharmeṇaivānupālanam
Translation
ਜੋ ਅਧਰਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕੀਏ। ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਏ।
Word by Word
अधर्मम्unrighteousness
अधर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; Masculine, Accusative, Singular
ध्यायमानस्यof one who is contemplating
ध्यायमानस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु) → ध्यायमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त/आत्मनेपदीय वर्तमान कृदन्तः (शानच्/शतृ-समकक्षः), पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्; Present participle (middle), Masculine, Genitive, Singular
सहसाsuddenly/forcibly
सहसा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीत्यर्थ-अव्ययम् (adverb: suddenly/forcibly)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, बहुवचनम्; 1st person pronoun, Accusative, Plural
निवारणम्restraining/preventing
निवारणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनि + वृ (धातु) → निवारण (कृदन्त/भाव-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; Action noun (भाव), Neuter, Nom/Acc, Singular
धर्मेणby righteousness
धर्मेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; Masculine, Instrumental (3rd), Singular
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; Feminine, Accusative, Singular
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund)
धर्मेणby righteousness
धर्मेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; Masculine, Instrumental, Singular
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
अनुपालनम्governing/protecting
अनुपालनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनु + पाल् (धातु) → अनुपालन (कृदन्त/भाव-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; Action noun (maintenance), Neuter, Nom/Acc, Singular