Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 192
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
गाथां चैवात्र गायन्ति ये पुराण विदो जनाः / रामेण बद्धां सत्यार्थां महात्म्यात्तस्य धीमतः
Transliteration
gāthāṃ caivātra gāyanti ye purāṇa vido janāḥ / rāmeṇa baddhāṃ satyārthāṃ mahātmyāttasya dhīmataḥ
Translation
ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣ-ਵਿਦ ਲੋਕ ਉਹ ਗਾਥਾ ਵੀ ਗਾਂਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਧੀਮਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਨਾਲ ਸੱਚੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਸੀ।
Word by Word
गाथाम्a song/ballad
गाथाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगाथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
गायन्तिthey sing
गायन्ति:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√गै (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
येwho
ये:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun)
पुराणthe Purāṇa
पुराण:
कर्म (Object of √विद्)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; ‘पुराणम्’ (sandhi-lopa in pada)
विदःknowers
विदः:
कर्ता (in apposition to जनाः)
TypeNoun
Rootविद् (प्रातिपदिक; ‘knower’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
जनाःpeople
जनाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
रामेणby Rāma
रामेण:
कर्तृकरण (Agent in passive/तृतीया)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), एकवचन
बद्धाम्composed/formed
बद्धाम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootबद्ध (कृदन्त; √बन्ध् धातु)
Formभूतकृदन्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गाथाम् विशेषयति
सत्यार्थाम्true in meaning
सत्यार्थाम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootसत्य + अर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे ‘true in meaning/with true import’ (used adjectivally for गाथाम्)
महात्म्यात्from (his) greatness; due to glory
महात्म्यात्:
हेतु/अपादान (Cause/Ablative)
TypeNoun
Rootमहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/पञ्चमी), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
धीमतःof the wise one
धीमतः:
विशेषण (Genitive attribute)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तस्य विशेषणम्