Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
अपामदुत्तरत्वावधैवतस्योत्तरायणः / स्यादिजमूर्छनाह्येच पितरः श्राद्धदेवताः
Transliteration
apāmaduttaratvāvadhaivatasyottarāyaṇaḥ / syādijamūrchanāhyeca pitaraḥ śrāddhadevatāḥ
Translation
ਆਪ-ਤੱਤਵ ਦੇ ਉੱਤਰਤਵ ਦੀ ਸੀਮਾ-ਦੇਵਤਾ ‘ਉੱਤਰਾਯਣ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਇਜ-ਮੂਰਛਨਾ’ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਪਿਤਰ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
Word by Word
अपाम्of waters
अपाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
उत्तरत्वnorthernness/upper state
उत्तरत्व:
—
TypeNoun
Rootउत्तरत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
अवdown/away (prefix)
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग)
Formअव्यय; उपसर्ग (prefix)
धैवतस्यof dhaivata (a musical note)
धैवतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
उत्तरायणःUttarāyaṇa (northward course)
उत्तरायणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्तरायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्यात्would be
स्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
इजsacrifice/worship (ij)
इज:
—
TypeNoun
Rootइज् (धातु/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग; यज्ञ/पूजा-अर्थे)
मूर्च्छनाmūrchanā
मूर्च्छना:
—
TypeNoun
Rootमूर्च्छना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समासाङ्ग)
आह्याnamed
आह्या:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआह्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
पितरःthe Pitṛs (ancestors)
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
श्राद्धदेवताःdeities of śrāddha rites
श्राद्धदेवताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (श्राद्धस्य देवताः)