Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 4

Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ

Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma

त्वत्तोये मेदिनीं पूर्वं खनद्भिः सगरात्मजैः / अधो निपातितं क्षेत्रं गोकर्णमृषिसेवितम्

tvattoye medinīṃ pūrvaṃ khanadbhiḥ sagarātmajaiḥ / adho nipātitaṃ kṣetraṃ gokarṇamṛṣisevitam

ਹੇ ਵਰੁਣ! ਤੇਰੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਦਿਆਂ ਜੋ ਖੇਤਰ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਗੋਕਰਣ ਖੇਤਰ ਹੈ।

tvad-toyein your water
tvad-toye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + toya (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); toya-शब्दः नपुंसकलिङ्गः; षष्ठी-तत्पुरुषः (tvad-षष्ठी + toye-सप्तमी) = 'त्वदीये तोये'
medinīmthe earth
medinīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmedinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
pūrvamformerly / earlier
pūrvam:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
khanadbhiḥby (those) digging
khanadbhiḥ:
Karana (करण)
TypeVerb
Rootkhan (खन् धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); परस्मैपदी; 'खनद्भिः' = 'by those who were digging'
sagara-ātmajaiḥby the sons of Sagara
sagara-ātmajaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsagara (प्रातिपदिक) + ātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुषः (सगरस्य आत्मजाः)
adhasdownwards / below
adhas:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootadhas (अधस् अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), देशवाचक क्रियाविशेषण (spatial adverb)
nipātitamcaused to fall / cast down
nipātitam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootni-√pat (पत् धातु)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); कर्मणि प्रयोगार्थः (passive sense)
kṣetramthe sacred place/field
kṣetram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
gokarṇamGokarṇa
gokarṇam:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक) + karṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्मधारयः—'गोकर्‍णम्' (cow-ear; proper name)
ṛṣi-sevitamserved/visited by sages
ṛṣi-sevitam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṛṣi (प्रातिपदिक) + sevita (सेव् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); तृतीया-तत्पुरुषः (ऋषिभिः सेवितम्)