Shloka 60
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
बभूव च्छन्नमंभोधेरन्तः पुरमशैषतः / ज्वलदस्त्रानलज्वालाप रितापपराहतः
Transliteration
babhūva cchannamaṃbhodherantaḥ puramaśaiṣataḥ / jvaladastrānalajvālāpa ritāpaparāhataḥ
Translation
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਨਗਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਗਿਆ। ਸੜਦੀਆਂ ਅਸਤ੍ਰ-ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦੇ ਤਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ।
Word by Word
बभूवbecame
बभूव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
च्छन्नम्covered
च्छन्नम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootछन्न (कृदन्त; √छद्)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) पुरम्
अम्भोधेःof the ocean
अम्भोधेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअम्भोधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
अन्तःinside
अन्तः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formअव्यय (indeclinable adverb/preposition)
पुरम्the city
पुरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
अशैषतःentirely
अशैषतः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
ज्वलद्-अस्त्र-अनल-ज्वाला-परिताप-पराहतःstruck down by the scorching heat of blazing weapon-fire flames
ज्वलद्-अस्त्र-अनल-ज्वाला-परिताप-पराहतः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootज्वलत् (कृदन्त; √ज्वल्) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक) + ज्वाला (प्रातिपदिक) + परिताप (प्रातिपदिक) + पराहत (कृदन्त; √हन् with परा-)
Formबहुपदसमास (tatpuruṣa chain); पराहतः = भूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine) प्रथमा (Nom/1st) एकवचन (Singular) (understood with implicit subject like अम्भोधिः/पुरः-स्थितः etc.)