Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
उत्सारितार्मवजलं क्षेत्रं तत्सर्वपावनम् / उपलब्धुमभीप्सामो भवतस्तु न संशयः
Transliteration
utsāritārmavajalaṃ kṣetraṃ tatsarvapāvanam / upalabdhumabhīpsāmo bhavatastu na saṃśayaḥ
Translation
ਜਿਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਜਲ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵ-ਪਾਵਨ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
Word by Word
उत्सारितexpelled, driven out
उत्सारित:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्-√सृ (धातु) → उत्सारित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; qualifying ‘जलं/क्षेत्रम्’
आर्मव-जलम्the water of Ārmava
आर्मव-जलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआर्मव (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘आर्मवस्य जलम्’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
क्षेत्रम्the field/holy place
क्षेत्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘क्षेत्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सर्व-पावनम्all-purifying
सर्व-पावनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पावन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘सर्वं पावनम्’ (wholly purifying); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘क्षेत्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
उपलब्धुम्to obtain
उपलब्धुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootउप-√लभ् (धातु) → उपलब्धुम् (तुमुन्)
Formतुमुनन्त (infinitive), क्रियार्थक; ‘to obtain’
अभीप्सामःwe desire
अभीप्सामः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअभि-√आप्/ईप्स् (धातु) → अभीप्सामः (तिङन्त)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
भवतःof you
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्द, पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (your/of you)
तुindeed/but
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात (negation)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन