Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 39
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
कपियूथसमाक्रान्तव नस्पतिशतावृतम् / उन्मत्तशिखिसारङ्गकूजत्पक्षिगणान्वितम्
Transliteration
kapiyūthasamākrāntava naspatiśatāvṛtam / unmattaśikhisāraṅgakūjatpakṣigaṇānvitam
Translation
ਉਹ ਵਨ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੈਂਕੜੇ ਬੂਟਿਆਂ-ਬਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਸੀ; ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਮੋਰਾਂ, ਸਾਰੰਗ ਹਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਚਹਿਕਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।
Word by Word
कपियूथसमाक्रान्तम्overrun by bands of monkeys
कपियूथसमाक्रान्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकपि-यूथ-सम्-आक्रान्त (सम्+आ+√क्रम् धातु + क्त; प्रातिपदिकभाव)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; past passive participle ‘overrun by troops of monkeys’
वनस्पतिशतावृतम्covered with hundreds of trees
वनस्पतिशतावृतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवनस्पति-शत-आवृत (आ-√वृ धातु + क्त; प्रातिपदिकभाव)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘covered with hundreds of trees’
उन्मत्तशिखिसारङ्गकूजत्पक्षिगणान्वितम्endowed with flocks of calling creatures—mad peacocks and sāraṅgas
उन्मत्तशिखिसारङ्गकूजत्पक्षिगणान्वितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउन्मत्त-शिखि-सारङ्ग-कूजत्-पक्षि-गण-अन्वित (अन्वित=possessed)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘endowed with flocks of birds calling (incl. peacocks, deer etc.)’