Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 18
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
नमन्नरेद्रमुकुटश्रेणीनामतिघर्षणात् / किणीकृतौ विराजेते चरणौ तस्य भूभुजः
Transliteration
namannaredramukuṭaśreṇīnāmatigharṣaṇāt / kiṇīkṛtau virājete caraṇau tasya bhūbhujaḥ
Translation
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਦੇ ਅਤਿ-ਘਰਸ਼ਣ ਨਾਲ ਉਸ ਭੂਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਘਿਸਾਵ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪੈ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਚਰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੋਭਦੇ ਸਨ।
Word by Word
namanof bowing
naman:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Root√nam (नम् धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Genitive (6th/षष्ठी), Plural; qualifying naredra- (understood)
nara-indra-mukuṭa-śreṇīnāmof the rows of crowns of kings
nara-indra-mukuṭa-śreṇīnām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक) + mukuṭa (प्रातिपदिक) + śreṇī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Plural; समासः—तत्पुरुष-श्रृंखला ‘nareन्द्राणां mukuṭānāṃ śreṇayaḥ’
ati-gharṣaṇātfrom excessive rubbing/friction
ati-gharṣaṇāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootati (उपसर्ग) + gharṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular
kiṇīkṛtaucalloused/roughened
kiṇīkṛtau:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootkiṇī (प्रातिपदिक) + √kṛ (कृ धातु)
FormPast passive participle (क्त) in dual nominative masculine; ‘made calloused/marked’
virājeteshine
virājete:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√rāj (राज् धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Dual (द्विवचन), Ātmanepada
caraṇau(two) feet
caraṇau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual (द्विवचन)
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
bhū-bhujaḥof the earth-ruler (king)
bhū-bhujaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक) + bhuj (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; समासः—तत्पुरुषः ‘bhūṃ bhuṅkte’ = ruler of the earth