Adhyaya 4

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे स्वयंभूत्रैगुण्यस्वरूपवर्णनं नाम तृतीयो ऽध्यायः सूत उवाच ब्रह्मणा वै मुखात्सृष्टा जया देवाः प्रजेप्सया / सर्वे मन्त्रशरीरास्ते स्मृता मन्वन्तरेष्विह

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਵਾਯੁ-ਪ੍ਰੋਕਤ ਮੱਧਭਾਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਉਪੋੱਧਾਤਪਾਦ ਵਿੱਚ ‘ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਤ੍ਰਿਗੁਣ-ਸਵਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ। ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ— ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ‘ਜਯਾ’ ਨਾਮ ਦੇ ਦੇਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਸਭ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਮਰੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 2

दर्शश्च पौर्णमासश्च बृहत्साम रथन्तरम् / चितिश्च सुचितिश्चैव ह्याकूतिः कूतिरेव च

ਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਪੌਰਨਮਾਸ, ਬ੍ਰਿਹਤਸਾਮ ਅਤੇ ਰਥੰਤਰ; ਚਿਤੀ ਅਤੇ ਸੁਚਿਤੀ, ਅਤੇ ਆਕੂਤੀ ਤੇ ਕੂਤੀ ਵੀ।

Verse 3

विज्ञातश्चैव विज्ञाता मना यज्ञश्च द्वादशः / दाराग्निहोत्रसंबन्धं वितत्य यजतेति च

ਵਿਜ्ञਾਤ ਅਤੇ ਵਿਜ्ञਾਤਾ, ਮਨਾ ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ‘ਯਜ्ञ’; ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਾਰਾ (ਪਤਨੀ) ਅਤੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 4

एवमुक्त्वा तु तान्ब्रह्मा तत्रैवान्तरधात्प्रभुः / ततस्ते नाभ्यनन्दन्त तद्वाक्यं परमेष्ठिनः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਓਥੇ ਹੀ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ।

Verse 5

संन्यस्येह च कर्माणि वासनाः कर्मजाश्च वै / यमेष्वंवावन्तिष्ठन्ते दोषं दृष्ट्वा तु कर्मसु

ਇੱਥੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸੰਨਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਕਰਮ-ਜਨਿਤ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਯਮ-ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਏ।

Verse 6

क्षयाति शययुक्तं च ते दृष्ट्वा कर्मणां फलम् / जुगुप्संतः प्रसूतिं च निःसत्त्वा निर्ममाभवन्

ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਨਾਸ ਅਤੇ ਅਤਿਸ਼ਯ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਨਮ-ਪਰਵਾਹ ਤੋਂ ਘਿਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਨਿਰਾਸਕਤ ਤੇ ਨਿਰਮਮ ਹੋ ਗਏ।

Verse 7

अजन्म काङ्क्षमाणास्ते निर्मुक्ता दोषदर्शिनः / अर्थं धर्मं च कामं च हित्वा ते वै व्यवस्थिताः

ਅਜਨਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਦੋਸ਼ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੁਕਤ ਉਹ; ਅਰਥ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਕੇ ਟਿਕ ਗਏ।

Verse 8

परमं ज्ञानमास्थाय तत्संक्षिप्य सुसंस्थिताः / तेषां तु तमभिप्रायं ज्ञात्वा ब्रह्मा तु कोपितः

ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਸੁਸਥਿਰ ਹੋ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਹ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਜਾਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ।

Verse 9

तानब्रवीत्ततो ब्रह्मा निरुत्साहान्सुरानथ / प्रजार्थमिह यूयं वै मया सृष्टाः स्थ नान्यथा

ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨਿਰੁਤਸਾਹ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—‘ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰਚੇ ਗਏ ਹੋ; ਹੋਰ ਨਹੀਂ।’

Verse 10

प्रसूयध्वं यजध्वं चेत्युक्तवानस्मि वः पुरा / यस्माद्वाक्यमनादृत्य मम वैराग्यमास्थिताः

ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ—ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰੋ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਦੀ ਅਣਗੌਲ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵੈਰਾਗ ਧਾਰ ਲਿਆ।

Verse 11

जुगुप्समानाः स्वं जन्म संततिं नाभ्यनन्दत / कर्मणां न कृतो ऽभ्यासो ह्यमृतत्वाभिकाङ्क्षया

ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਘਿਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾ ਮਾਣੀ। ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਕੀਤਾ।

Verse 12

तस्माद्यूयमिहावृत्तिं सप्तकृत्वो ह्यवाप्स्यथ / ते शप्ता ब्रह्मणा देवा जयास्तं वै प्रसादयन्

ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਵਾਰ ਆਵਰਤੀ, ਅਰਥਾਤ ਪੁਨਰਜਨਮ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ‘ਜਯ’ ਦੇਵ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

Verse 13

क्षमास्माकं महादेव यदज्ञानात्मकं प्रभो / प्रणतान्वै सानुनयं ब्रह्मा तानब्रवीत्पुनः

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ।

Verse 14

लोके ऽप्यथानुभुञ्जीत कः स्वातन्त्र्यमिहार्हति / मयागतं तु सर्वं हि कथमच्छन्दतो मम

ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਭੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਓਹੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਕੌਣ ਹੈ? ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਆਇਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Verse 15

प्रतिपत्स्यन्ति भूतानि शुभं वा यदि वोत्तरम् / लोके यदपि किञ्चिद्वैशं वा शं वा व्यवस्थितम्

ਜੀਵ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ—ਜੋ ਅੰਤਿਮ ਫਲ ਹੈ ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ; ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਜਾਂ ਅਮੰਗਲ ਜੋ ਕੁਝ ਨਿਯਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।

Verse 16

बुद्ध्यात्मना मया व्याप्तं को मां लोके ऽतिवर्त्तयेत् / भूताना मीहितं यच्च यच्चाप्येषां विचिन्तितम्

ਮੈਂ ਬੁੱਧੀ-ਰੂਪ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹਾਂ; ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ—ਸਭ।

Verse 17

तथोपचरितं यच्च तत्सर्वं विदितं मम / मया बद्धमिदं सर्वं चजगत्स्थावरजङ्गमम्

ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਚਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਿਤ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਥਾਵਰ ਤੇ ਜੰਗਮ—ਮੇਰੇ ਹੀ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।

Verse 18

आशामयेन बन्धेन कस्तं छेत्तुमिहोत्सहेत् / यस्माद्वहति दृप्तो वै सर्वार्थमिह नान्यथा

ਆਸਾ-ਮਈ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਕੱਟਣ ਦਾ ਸਾਹਸ ਕਰੇ? ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸਭ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਢੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਹੋਰ ਨਹੀਂ।

Verse 19

इति कर्माण्यनारभ्य कामं छन्दाद्विमोक्षते / एवं संभाष्य तान्देवान् जयानध्यात्मचेतसः

‘ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।’ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਧਿਆਤਮ-ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਜਯ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਕੀਤਾ।

Verse 20

अथ वीक्ष्य पुनश्चाह ध्रुवं दड्यान्प्रजापतिः / यस्मान्मानभिसंधाय सन्यासादिः कृतः सुराः

ਤਦ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਿਆ—ਮਾਨ-ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸ ਆਦਿ ਆਚਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 21

तस्मात्स विपुलायत्तो व्यापारस्त्वथ मत्कृतः / भविता च सुखोदर्के दिव्यभावेन जायताम्

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਾਰਜ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਸੁਖਦ ਹੋਵੇਗਾ—ਤੁਸੀਂ ਦਿਵ੍ਯ ਭਾਵ ਨਾਲ ਜਨਮ ਧਾਰੋ।

Verse 22

आत्मच्छन्देन वो जन्म भविष्यति सुरोत्तमाः / मन्वन्तरेषु संसिद्धाः सप्तस्वाविर्भविष्यथ

ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਮ ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਤ ਵਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੋਗੇ।

Verse 23

वैवस्वतान्तेषु सुरास्तथा स्वायंभुवादिषु / एवं च ब्रह्मणा तत्र श्लोको गीतः पुरातनः

ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਵਾਯੰਭੁਵ ਆਦਿ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਵ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣਗੇ; ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਇਆ।

Verse 24

त्रयी विद्या ब्रह्ममयप्रसूतिः श्राद्धं तपो यज्ञमनुप्रदानम् / एतानि नित्यैः महसा रजोभिर्भूत्वा विभुर्वसते ऽन्यत्प्रशस्तम्

ਤ੍ਰਈ ਵਿਦਿਆ ਬ੍ਰਹਮ-ਮਯ ਉਤਪੱਤੀ ਹੈ; ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ, ਤਪ, ਯਜ੍ਞ ਅਤੇ ਦਾਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿੱਤ ਤੇਜਸਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਭੂ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੋਰ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤ ਹੈ।

Verse 25

एवं श्लोकार्थमुक्त्वा तु जयान्देवानथाब्रवीत् / वैवस्वतेंऽतरेतीते मत्समीपमिहैष्यथ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਅਰਥ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ‘ਜਯਾ’ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ— ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆਓਗੇ।

Verse 26

ततो देवस्तिरोभूत ईश्वरो ङ्यकुतोभयः / प्रपन्नाधारणामाद्यां युक्त्वा योगबलान्विताम्

ਤਦ ਉਹ ਦੇਵ—ਈਸ਼ਵਰ, ਨਿਰਭਯ—ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਯੋਗ-ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ-ਰੂਪ ਆਦਿ ਧਾਰਣਾ (ਸਮਾਧੀ) ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ।

Verse 27

ततस्तेन रुषा शप्तास्ते ऽभवन्द्वादशाजिताः / जया इति समाख्याताः कृता एवं विसन्निभाः

ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ‘ਅਜਿਤ’ ਬਣ ਗਏ; ‘ਜਯਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਈ।

Verse 28

ततः स्वायंभुवे तस्मिन्सर्गे ऽतीते तु वै सुराः / पुनस्ते तुषिता देवा जाताः स्वारोचिषेंऽतरे

ਫਿਰ ਸ੍ਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨਵੰਤਰ ਦਾ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕ੍ਰਮ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਸੁਰ ਮੁੜ ‘ਤੁਸ਼ਿਤ’ ਦੇਵ ਬਣ ਕੇ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ।

Verse 29

उत्तमस्य मनोः पुत्राः सत्यायां जज्ञिरे तदा / ततः सत्याः स्मृता देवा औत्तमे चान्तरे मनोः

ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਮ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਤਿਆ ਤੋਂ ਜਨਮੇ; ਇਸ ਲਈ ਉੱਤਮ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵ ‘ਸਤ੍ਯ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ।

Verse 30

हरिण्यां नाम तुषिता जज्ञिरे द्वादशेव तु / हरयोनाम ते देवा यज्ञभाजस्तदाभवन्

‘ਹਰਿਣਿਆ’ ਨਾਮ ਦੇ (ਮਨਵੰਤਰ) ਵਿੱਚ ਤੁਸ਼ਿਤ ਦੇਵ ਬਾਰਾਂ ਹੀ ਜਨਮੇ। ਉਹ ਦੇਵ ‘ਹਰਯ’ ਕਹਲਾਏ ਅਤੇ ਤਦ ਯੱਗ-ਭਾਗ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣੇ।

Verse 31

ततस्ते हरयो देवाः प्राप्ते चारिष्ठवेन्तरे?// विकुण्ठायां पुनस्ते वै वरिष्ठा जज्ञिरे सुराः

ਫਿਰ ‘ਚਾਰਿਸ਼ਟ’ ਮਨਵੰਤਰ ਆਉਣ ਤੇ ਉਹ ‘ਹਰਯ’ ਦੇਵ ‘ਵਿਕੁੰਠਾ’ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ।

Verse 32

वैकुण्ठा नाम ते देवाः पञ्चमस्यान्तरे मानोः / ततस्ते वै पुनर्देवा वैकुण्ठाः प्राप्य चाक्षुषम्

ਪੰਜਵੇਂ ਮਨੂ ਦੇ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵ ‘ਵੈਕੁੰਠ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇਵ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।

Verse 33

ततस्ते वै पुनः साध्याः संक्षीणे चाक्षुषेन्तरे / उपस्थिते पुनः सर्गे मनोर्वैवस्वतस्य ह

ਫਿਰ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ‘ਸਾਧ੍ਯ’ ਕਹਲਾਏ; ਅਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕਾਲ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 34

अंशेन साध्यास्ते ऽदित्यां मारीचात्कश्यपात्पुनः / जज्ञिरे द्वादशादित्या वर्त्तमानेन्तरं सुराः

ਉਹ ਸਾਧ੍ਯ ਦੇਵ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਰੀਚੀ-ਵੰਸ਼ੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਨਮੇ। ਵਰਤਮਾਨ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇਵ ਬਣੇ।

Verse 35

यदा चैते समुत्पन्नाश्चाक्षुषस्यान्तरे मनोः / शप्ताः स्वयंभुवा साध्या जज्ञिरे द्वादशामराः

ਜਦੋਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਮਨੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਤਦ ਸ੍ਵਯੰਭੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸਾਧ੍ਯ ਬਾਰਾਂ ਅਮਰ ਦੇਵ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮੇ।

Verse 36

एवं शृणोति यो मर्त्योजयस्तस्य भवेत्सदा / जयानां श्रद्धया युक्तः प्रत्यध्यायं तु गच्छति

ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਯ-ਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਅਧਿਆਇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

Verse 37

इत्येता वृत्तयः सप्त देवानां जन्मलक्षणाः / परिक्रान्ता मया वो ऽद्या किं भूयः श्रोतुमिच्छथ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ-ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਸੱਤ ਕਥਾਵਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?