Shloka 41
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
नागारिगायै नवखण्डपायै नीलाचलाभां गलसत्प्रभायै / लघुक्रमायै ललिताभिधायै लेखाधिपायै लवणाकरायै
Transliteration
nāgārigāyai navakhaṇḍapāyai nīlācalābhāṃ galasatprabhāyai / laghukramāyai lalitābhidhāyai lekhādhipāyai lavaṇākarāyai
Translation
ਨਾਗ-ਸ਼ਤਰੂ (ਗਰੁੜ) ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਨਵਖੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਕ; ਨੀਲਾਚਲ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੀ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ; ਲਘੁ-ਕ੍ਰਮ ਵਾਲੀ, ‘ਲਲਿਤਾ’ ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਲੇਖਾ ਦੀ ਅਧਿਪਤੀ, ਲਵਣਾਕਰ (ਸਮੁੰਦਰ) ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Word by Word
नाग-अरि-गायैto her who goes as the foe of serpents (epithet)
नाग-अरि-गायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootनाग + अरि + गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘नागानाम् अरिः’ (enemy of serpents) + ‘गा’ (going/one who goes) — epithet (interpretive)
नव-खण्ड-पायैto the protector of the nine regions
नव-खण्ड-पायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootनव + खण्ड + पा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘नवखण्ड’ (nine regions/sections) + ‘पा’ (protector)
नील-अचल-आभां(having) the radiance like Nīlācala
नील-अचल-आभां:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनील + अचल + आभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘नीलाचलस्य आभा’— the radiance/complexion like the Blue Mountain
गल-सत्-प्रभायैto her with shining splendour at the neck
गल-सत्-प्रभायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootगल + सत् + प्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘गले’ (in the throat/neck) ‘सत्’ (shining) ‘प्रभा’ (splendour)
लघु-क्रमायैto her of swift stride
लघु-क्रमायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootलघु + क्रम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘लघुः क्रमः’— of quick/short stride
ललिता-अभिधायैto her who is called Lalitā
ललिता-अभिधायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootललिता + अभिधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘ललिता’ (name) + ‘अभिधा’ (designation)
लेखा-अधिपायैto the mistress of writing/inscription
लेखा-अधिपायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootलेखा + अधिप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘लेखानाम् अधिपः/अधिपा’— mistress of writing/lines (epithet)
लवण-अकरायैto the salt-ocean / repository of salt
लवण-अकरायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootलवण + आकर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; ‘लवणस्य आकरः’— mine/ocean of salt