Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 18
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
दत्तार्घाः कृतजप्याश्च समारूढा नागोत्तमम् / शालस्तमालैः प्रियकैः पनसैः कोविदारकैः
Transliteration
dattārghāḥ kṛtajapyāśca samārūḍhā nāgottamam / śālastamālaiḥ priyakaiḥ panasaiḥ kovidārakaiḥ
Translation
ਅਰਘ੍ਯ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਜਪ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਗ—ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠੇ। ਉਹ ਥਾਂ ਸ਼ਾਲ, ਤਮਾਲ, ਪ੍ਰਿਯਕ, ਪਨਸ ਅਤੇ ਕੋਵਿਦਾਰ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਸੀ।
Word by Word
दत्त-अर्घाःhaving offered arghya (oblations)
दत्त-अर्घाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त) + अर्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (दत्तः अर्घः येषाम्)
कृत-जप्याःhaving performed recitations (japa)
कृत-जप्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त) + जप्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (कृतं जप्यं/जपः येषाम्)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
समारूढाःhaving mounted
समारूढाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-रुह् (धातु) → समारूढ (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘mounted/ascended’
नाग-उत्तमम्the best of elephants
नाग-उत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (नागानाम् उत्तमः)
शाल-तमालैःwith śāla and tamāla (trees)
शाल-तमालैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशाल (प्रातिपदिक) + तमाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; द्वन्द्वः (शालाश्च तमालाश्च)
प्रियकैःwith priyaka trees
प्रियकैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रियक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
पनसैःwith jackfruit trees
पनसैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपनस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
कोविदारकैःwith kovidāraka trees
कोविदारकैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकोविदारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन