Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 47
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
त्रैलोक्यस्थितसत्त्वानां शुभाशुभनिदर्शकम् / अद्यैव विदितं मे ऽभूद्रासस्यास्य महात्मनः
Transliteration
trailokyasthitasattvānāṃ śubhāśubhanidarśakam / adyaiva viditaṃ me 'bhūdrāsasyāsya mahātmanaḥ
Translation
ਤ੍ਰੈਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਦਾ ਦਰਸ਼ਕ ਇਹ ਹੈ; ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਸ ਦਾ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹੋਇਆ।
Word by Word
त्रैलोक्य-स्थित-सत्त्वानाम्of the beings situated in the three worlds
त्रैलोक्य-स्थित-सत्त्वानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त, √स्था) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter collective sense, Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन); समासः—(त्रैलोक्ये स्थितानि सत्त्वानि) तेषाम्
शुभ-अशुभ-निदर्शकम्that which shows good and bad
शुभ-अशुभ-निदर्शकम्:
Karma (कर्म/द्वितीया)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक) + अशुभ (प्रातिपदिक) + निदर्शक (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—शुभं च अशुभं च (द्वन्द्व) तयोः निदर्शकम्
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana (अधिकरण/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
FormAdverb (कालवाचक अव्यय)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
FormParticle (निश्चयार्थक अव्यय)
विदितम्known
विदितम्:
Karma (कर्म) / Predicative complement
TypeAdjective
Rootविदित (कृदन्त, √विद्)
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular; here predicative with 'अभूत्'
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान/चतुर्थी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Genitive (6th/षष्ठी) or Dative (4th/चतुर्थी), Singular; here Dative sense 'to me'
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada
रासस्यof the rāsa (dance)
रासस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरास (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular