Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
पश्चान्मृगी समायाता भीता सा चकितेक्षणा / उभो तौ पिबतस्तत्र जलं शङ्कितमानसौ
Transliteration
paścānmṛgī samāyātā bhītā sā cakitekṣaṇā / ubho tau pibatastatra jalaṃ śaṅkitamānasau
Translation
ਫਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਇੱਕ ਮਿਰਗੀ ਆਈ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਨਿਗਾਹਾਂ ਵਾਲੀ। ਦੋਵੇਂ ਓਥੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਾ ਸੀ।
Word by Word
paścātafterwards
paścāt:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
mṛgīa doe (female deer)
mṛgī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛgī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
samāyātācame, arrived
samāyātā:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootsam-ā-√yā (धातु) + kta (कृत्)
Formक्तान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि ‘having come’
bhītāfrightened
bhītā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√bhī (धातु) + kta (कृत्)
Formक्तान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘afraid’
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
cakita-īkṣaṇāwith startled eyes
cakita-īkṣaṇā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcakita (प्रातिपदिक) + īkṣaṇā (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: चकितं ईक्षणं यस्याः/या; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ubhauboth
ubhau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootubha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (Dual); ‘both’
tauthose two
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम
pibataḥdrinking
pibataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Concurrent action)
TypeVerb
Root√pā (धातु) + śatṛ (कृत्)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘(the two) drinking’
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण
jalamwater
jalam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śaṅkita-mānasauwith anxious minds
śaṅkita-mānasau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaṅkita (प्रातिपदिक; √śaṅk + kta) + mānasa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: शङ्कितं मानसं यस्योः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन