Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 8
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
तन्त्रीस्वनोपमितमञ्जुलसौम्यगेयगन्धर्वतारमधुरारवभाषिणीभिः / वीणाप्रवीणतरपाणितलाङ्गुलीभिर्गंभीरचक्रचटुवादरतोत्सुकाभिः
Transliteration
tantrīsvanopamitamañjulasaumyageyagandharvatāramadhurāravabhāṣiṇībhiḥ / vīṇāpravīṇatarapāṇitalāṅgulībhirgaṃbhīracakracaṭuvādaratotsukābhiḥ
Translation
ਤੰਤਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਵਰਗੇ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਸੁਮਧੁਰ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਗੰਧਰਵ ਤਾਰੇ ਜਿਹੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ; ਵੀਣਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁਣ, ਹਥੇਲੀ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਤਾਲ-ਚੱਕਰ ਦਾ ਚਤੁਰ ਵਾਜਾ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰਤ ਤੇ ਉਤਸੁਕ ਸਨ।
Word by Word
tantrī-svana-upamita-mañjula-saumya-geya-gandharva-tāra-madhura-arava-bhāṣiṇībhiḥwith women speaking in sweet tones like the high notes of gandharva songs, comparable to the sound of strings
tantrī-svana-upamita-mañjula-saumya-geya-gandharva-tāra-madhura-arava-bhāṣiṇībhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Roottantrī (प्रातिपदिक) + svana (प्रातिपदिक) + upamita (कृदन्त, क्त) + mañjula (प्रातिपदिक) + saumya (प्रातिपदिक) + geya (प्रातिपदिक) + gandharva (प्रातिपदिक) + tāra (प्रातिपदिक) + madhura (प्रातिपदिक) + arava (प्रातिपदिक) + bhāṣiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषण (fem. instr. pl.)
vīṇā-pravīṇa-tara-pāṇi-tala-aṅgulībhiḥwith fingers and palms more skilled at the vīṇā
vīṇā-pravīṇa-tara-pāṇi-tala-aṅgulībhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootvīṇā (प्रातिपदिक) + pravīṇa (प्रातिपदिक) + tara (प्रत्यय, तऱ) + pāṇi (प्रातिपदिक) + tala (प्रातिपदिक) + aṅgulī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषण (fem. instr. pl.); ‘tara’ = comparative suffix (तर)
gaṃbhīra-cakra-caṭu-vāda-rata-utsukābhiḥeager and delighted in deep, rhythmic, charming playing
gaṃbhīra-cakra-caṭu-vāda-rata-utsukābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootgaṃbhīra (प्रातिपदिक) + cakra (प्रातिपदिक) + caṭu (प्रातिपदिक) + vāda (प्रातिपदिक) + rata (प्रातिपदिक) + utsuka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषण (fem. instr. pl.)