Shloka 23
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
गिरिकुञ्जेषु संक्रीडत्करिणीमद्विपं क्वचित् / करेणुमाद्रवन्मत्तगजाकलितकाननम्
Transliteration
girikuñjeṣu saṃkrīḍatkariṇīmadvipaṃ kvacit / kareṇumādravanmattagajākalitakānanam
Translation
ਕਿਤੇ ਪਹਾੜੀ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਹਾਥਣੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਸੀ; ਕਿਤੇ ਮੱਤੇ ਗਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜੰਗਲ ਹਾਥਣੀ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
Word by Word
giri-kuñjeṣuin mountain-groves
giri-kuñjeṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + kuñja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (गिरेः कुञ्जाः)
saṃkrīḍatplaying
saṃkrīḍat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsaṃkrīḍat (कृदन्त; √krīḍ धातु, शतृ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ) विशेषण—‘क्रीडन्’
kariṇī-mad-vipama bull-elephant intoxicated by a cow-elephant (in rut)
kariṇī-mad-vipam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkariṇī (प्रातिपदिक) + mad (प्रातिपदिक) + vipa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (kariṇyā madः यस्य सः vipaḥ)
kvacitat times
kvacit:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—adverb
kareṇumthe cow-elephant
kareṇum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkareṇu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ādravanchasing/running after
ādravan:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootādravat (कृदन्त; √dru/√drav धातु, शतृ/लट्-समासगत)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ) ‘धावन्/अनुधावन्’
matta-gaja-ākalita-kānanama forest filled/occupied by rutting elephants
matta-gaja-ākalita-kānanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmatta (प्रातिपदिक) + gaja (प्रातिपदिक) + ā-kalita (कृदन्त; √kal धातु, क्त) + kānana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (मत्तगजैः आकलितं काननम्)