Shloka 33
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
स तस्मिन्सर्वभूतानां मनोनयननन्दनः / उवास कतिचिन्मासांस्तच्छुश्रूषापरायणः
Transliteration
sa tasminsarvabhūtānāṃ manonayananandanaḥ / uvāsa katicinmāsāṃstacchuśrūṣāparāyaṇaḥ
Translation
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਿਹਾ।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
तस्मिन्in him/there (in that place/person)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरण (locative)
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (all beings)
मनोनयननन्दनःthe delight of mind and eyes
मनोनयननन्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् + नयन + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (मनसः नयनस्य नन्दनः = delight of mind and eyes)
उवासdwelt/stayed
उवास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कतिचित्some, a few
कतिचित्:
Visheshana (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकतिचित् (अव्यय/सर्वनाम-प्रयोग)
Formअव्यय; अनिश्चित-संख्यावाचक (indefinite numeral/adverbial)
मासान्months
मासान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; काल-परिमाण (duration)
तत्that (service to him/that one)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; सर्वनाम; (छुश्रूषा-परायणः इति विशेषणस्य विषयः)
शुश्रूषा-परायणःdevoted to attendance/service
शुश्रूषा-परायणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुश्रूषा + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (शुश्रूषायां परायणः = devoted to service)