Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 66
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
वेदस्य वेदितव्यं च वेद्यं विन्दति योगवित् / तं वै वेदविदः प्राहुस्तमाहुर्वेदपारगम्
Transliteration
vedasya veditavyaṃ ca vedyaṃ vindati yogavit / taṃ vai vedavidaḥ prāhustamāhurvedapāragam
Translation
ਯੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਵੇਦ ਦੇ ‘ਜਾਣਨ ਯੋਗ’ ਅਤੇ ‘ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੱਤ’ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਨੂੰ ਵੇਦਵੇਤਾ ‘ਵੇਦਵਿਦ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸੇ ਨੂੰ ‘ਵੇਦਪਾਰਗ’ ਆਖਦੇ ਹਨ।
Word by Word
वेदस्यof the Veda
वेदस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वेदितव्यम्what is to be known
वेदितव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविद् (धातु) + तव्यत् (कृत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तव्यत्-कृदन्त (gerundive: 'to be known')
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
वेद्यम्the knowable (object)
वेद्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविद् (धातु) + यत् (कृत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; यत्-कृदन्त (gerundive: 'knowable')
विन्दतिfinds, attains
विन्दति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
योगवित्knower of yoga
योगवित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोग+विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (योगं वेत्ति इति)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
वेदविदःknowers of the Veda
वेदविदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद+विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्राहुःhave said
प्राहुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आहुःhave called
आहुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वेदपारगम्one who has gone to the far shore of the Veda
वेदपारगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवेद+पारग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (वेदस्य पारं गतः)