Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 29
Bondage and Liberation Under Māyā; Two Birds Analogy; Marks of the Saintly Devotee
श्रीभगवानुवाच कृपालुरकृतद्रोहस्तितिक्षु: सर्वदेहिनाम् । सत्यसारोऽनवद्यात्मा सम: सर्वोपकारक: ॥ २९ ॥ कामैरहतधीर्दान्तो मृदु: शुचिरकिञ्चन: । अनीहो मितभुक् शान्त: स्थिरो मच्छरणो मुनि: ॥ ३० ॥ अप्रमत्तो गभीरात्मा धृतिमाञ्जितषड्गुण: । अमानी मानद: कल्यो मैत्र: कारुणिक: कवि: ॥ ३१ ॥ आज्ञायैवं गुणान् दोषान् मयादिष्टानपि स्वकान् । धर्मान् सन्त्यज्य य: सर्वान् मां भजेत स तु सत्तम: ॥ ३२ ॥
śrī-bhagavān uvāca kṛpālur akṛta-drohas titikṣuḥ sarva-dehinām satya-sāro ’navadyātmā samaḥ sarvopakārakaḥ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਉੱਧਵ! ਸਾਧੂ ਪੁਰਖ ਦਇਆਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਮ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਘੇਰਦੀਆਂ; ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ, ਮ੍ਰਿਦੁ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਅਕਿੰਚਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਲੋਕਿਕ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ; ਮਿਤਾਹਾਰੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਮੁਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਪ੍ਰਮਾਦੀ, ਗੰਭੀਰ, ਧੀਰਜਵਾਨ ਅਤੇ ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸ਼ੋਕ, ਮੋਹ, ਜਰਾ ਤੇ ਮੌਤ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ, ਮਿੱਤਰਭਾਵੀ, ਕਰੁਣਾਮਈ ਅਤੇ ਕਵੀ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਦੱਸੇ ਗੁਣ-ਦੋਸ਼ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵੈਦਿਕ ਧਰਮਕਰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ ਜੋ ਕੇਵਲ ਮੈਨੂੰ ਭਜਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਸੱਤਮ ਹੈ।
Verses 29-31 describe twenty-eight qualities of a saintly person, and verse 32 explains the highest perfection of life. According to Śrīla Bhaktisiddhānta Sarasvatī Ṭhākura, the seventeenth quality ( mat-śaraṇa, or taking complete shelter of Lord Kṛṣṇa) is the most important, and the other twenty-seven qualities automatically appear in one who has become a pure devotee of the Lord. As stated in Śrīmad-Bhāgavatam (5.18.12) , yasyāsti bhaktir bhagavaty akiñcanā sarvair guṇais tatra samāsate surāḥ. The twenty-eight saintly qualities may be described as follows.