Adhyaya 1
Dvadasha SkandhaAdhyaya 141 Verses

Adhyaya 1

Kali-yuga Dynasties and the Degradation of Kingship

ਪਿਛਲੇ ਭਵਿੱਖੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕਦੇਵ ਗੋਸਵਾਮੀ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ਾਨੁਚਰਿਤ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਤਲਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਅਤੇ ਅ-ਖ਼ਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਣਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੋਤਨ ਵੰਸ਼, ਫਿਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਨਾਗ ਰਾਜੇ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨੰਦੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨੰਦ—ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ—ਅਪਾਰ ਫੌਜ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਰਾਜਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਖ਼ਤਰੀ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦੀ ਹਾਸ਼ੀਏਕਰਨ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨੰਦਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਾਣਕ੍ਯ ਡਾਹ ਕੇ ਮੌਰਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁੰਗ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਾਣਵ ਵੰਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਣਵਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਇੱਕ ਆਂਧ੍ਰ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਸੇਵਕ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਆਂਧ੍ਰ ਲੜੀ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਆਭੀਰ, ਗਰਦਭੀ, ਕੰਗ, ਯਵਨ, ਤੁਰੂਸ਼ਕ, ਗੁਰੂੰਡ, ਮੌਲ ਅਤੇ ਕਿਲਕਿਲਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਮਲੇਛ-ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨਗੇ, ਵੈਦਿਕ ਮਰਯਾਦਾ ਤੋੜਣਗੇ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਹੀ ਆਚਰਨ ਅਪਣਾਉਣਗੇ—ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਕਲਿ-ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਭਕਤੀਮਈ ਉਪਾਅਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच योऽन्त्य: पुरञ्जयो नाम भविष्यो बारहद्रथ: । तस्यामात्यस्तु शुनको हत्वा स्वामिनमात्मजम् ॥ १ ॥ प्रद्योतसंज्ञं राजानं कर्ता यत् पालक: सुत: । विशाखयूपस्तत्पुत्रो भविता राजकस्तत: ॥ २ ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਣੇ ਗਏ ਮਾਗਧ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਭਵਿੱਖੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਜਾ ਪੁਰੰਜਯ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੁਨਕ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦ੍ਯੋਤ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੋਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਲਕ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਾਖਯੂਪ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਕ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 2

श्रीशुक उवाच योऽन्त्य: पुरञ्जयो नाम भविष्यो बारहद्रथ: । तस्यामात्यस्तु शुनको हत्वा स्वामिनमात्मजम् ॥ १ ॥ प्रद्योतसंज्ञं राजानं कर्ता यत् पालक: सुत: । विशाखयूपस्तत्पुत्रो भविता राजकस्तत: ॥ २ ॥

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕਦੇਵ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮਾਗਧ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਜਾ ਪੁਰੰਜਯ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੁਨਕ ਆਪਣੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦ੍ਯੋਤ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਠਾਏਗਾ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੋਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਲਕ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਾਖਯੂਪ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਕ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 3

नन्दिवर्धनस्तत्पुत्र: पञ्च प्रद्योतना इमे । अष्टत्रिंशोत्तरशतं भोक्ष्यन्ति पृथिवीं नृपा: ॥ ३ ॥

ਰਾਜਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੋਤਨ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ 138 ਸਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਭੋਗਣਗੇ।

Verse 4

शिशुनागस्ततो भाव्य: काकवर्णस्तु तत्सुत: । क्षेमधर्मा तस्य सुत: क्षेत्रज्ञ: क्षेमधर्मज: ॥ ४ ॥

ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਨਾਗ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਕਵਰਣ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਾਕਵਰਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਖੇਮਧਰਮਾ ਅਤੇ ਖੇਮਧਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਖੇਤਰਜ੍ਞ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 5

विधिसार: सुतस्तस्याजातशत्रुर्भविष्यति । दर्भकस्तत्सुतो भावी दर्भकस्याजय: स्मृत: ॥ ५ ॥

ਖੇਤਰਜ੍ਞ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਧਿਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਰਭਕ ਅਤੇ ਦਰਭਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਜਯ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 6

नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भ‍वो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥

ਅਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਫਿਰ ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨੰਦੀ। ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸ਼ਿਸ਼ੁਨਾਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਦਸ ਰਾਜੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 360 ਸਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ ਪਰīkṣਿਤ! ਮਹਾਨੰਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰਾ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗਾ; ਉਹ ‘ਨੰਦ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ—ਅਪਾਰ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਮਹਾਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ। ਉਹ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਅਧਾਰਮਿਕ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ-ਪ੍ਰਾਇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 7

नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भ‍वो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥

ਅਜਯ ਤੋਂ ਦੂਜਾ ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨੰਦੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਨਾਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਦਸ ਰਾਜੇ ਕੁੱਲ 360 ਸਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ ਪਰīkṣਿਤ, ਮਹਾਨੰਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇਗਾ; ਉਹ ਨੰਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਪਾਰ ਧਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣੇਗਾ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਅਧਰਮੀ ਸ਼ੂਦ੍ਰ-ਪ੍ਰਾਇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 8

नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भ‍वो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥

ਅਜਯ ਤੋਂ ਦੂਜਾ ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨੰਦੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਨਾਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਦਸ ਰਾਜੇ ਕੁੱਲ 360 ਸਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ ਪਰīkṣਿਤ, ਮਹਾਨੰਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇਗਾ; ਉਹ ਨੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਪਾਰ ਧਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣੇਗਾ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਪ੍ਰਾਯः ਅਧਰਮੀ ਸ਼ੂਦ੍ਰ-ਪ੍ਰਾਇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 9

स एकच्छत्रां पृथिवीमनुल्ल‍‌‌ङ्घितशासन: । शासिष्यति महापद्मो द्वितीय इव भार्गव: ॥ ९ ॥

ਮਹਾਪਦਮ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਨੰਦ ਦੂਜੇ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਵਾਂਗ, ਅਟੱਲ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਕਛੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ; ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੇਗਾ।

Verse 10

तस्य चाष्टौ भविष्यन्ति सुमाल्यप्रमुखा: सुता: । य इमां भोक्ष्यन्ति महीं राजानश्च शतं समा: ॥ १० ॥

ਉਸ ਦੇ ਸੁਮਾਲ੍ਯ ਆਦਿ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ; ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜੇ ਬਣ ਕੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੋਗਣਗੇ (ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ)।

Verse 11

नव नन्दान् द्विज: कश्चित् प्रपन्नानुद्धरिष्यति । तेषामभावे जगतीं मौर्या भोक्ष्यन्ति वै कलौ ॥ ११ ॥

ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਚਾਣਕ੍ਯ) ਨੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾ ਰਹਿਣ ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮੌਰਿਆ ਜਗਤ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ।

Verse 12

स एव चन्द्रगुप्तं वै द्विजो राज्येऽभिषेक्ष्यति । तत्सुतो वारिसारस्तु ततश्चाशोकवर्धन: ॥ १२ ॥

ਉਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਕੇ ਬਿਠਾਏਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਰਿਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵਾਰਿਸਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ੋਕਵਰਧਨ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 13

सुयशा भविता तस्य सङ्गत: सुयश:सुत: । शालिशूकस्ततस्तस्य सोमशर्मा भविष्यति । शतधन्वा ततस्तस्य भविता तद् बृहद्रथ: ॥ १३ ॥

ਅਸ਼ੋਕਵਰਧਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਯਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸੁਯਸ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਗਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਲਿਸ਼ੂਕ, ਸ਼ਾਲਿਸ਼ੂਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਧਨਵਾ; ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 14

मौर्या ह्येते दश नृपा: सप्तत्रिंशच्छतोत्तरम् । समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कलौ कुरुकुलोद्वह ॥ १४ ॥

ਹੇ ਕੁਰੂਕੁਲ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਸ ਮੌਰਿਆ ਰਾਜੇ ਇਕ ਸੌ ਸੈਂਤੀ ਸਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ।

Verse 15

अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥

ਪਿਆਰੇ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ! ਅਗਨਿਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਵਸੁਮਿਤ੍ਰ, ਭਦ੍ਰਕ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਲਿੰਦ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਘੋਸ਼, ਫਿਰ ਵਜ੍ਰਮਿਤ੍ਰ, ਫਿਰ ਭਾਗਵਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਭੂਤੀ—ਹੇ ਕੁਰੂਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ ਸ਼ੁੰਗ ਰਾਜੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਫਿਰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਕਾਣਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਣਗੇ।

Verse 16

अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥

ਪਿਆਰੇ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ! ਅਗਨਿਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਵਸੁਮਿਤ੍ਰ, ਭਦ੍ਰਕ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਲਿੰਦ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਘੋਸ਼, ਫਿਰ ਵਜ੍ਰਮਿਤ੍ਰ, ਫਿਰ ਭਾਗਵਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਭੂਤੀ—ਹੇ ਕੁਰੂਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ ਸ਼ੁੰਗ ਰਾਜੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਫਿਰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਕਾਣਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਣਗੇ।

Verse 17

अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥

ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰīkṣਿਤ! ਅਗਨਿਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਫਿਰ ਵਸੁਮਿਤ੍ਰ, ਭਦ੍ਰਕ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਲਿੰਦ। ਫਿਰ ਪੁਲਿੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਘੋਸ਼, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਜ੍ਰਮਿਤ੍ਰ, ਫਿਰ ਭਾਗਵਤ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੇਵਭੂਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ ਸ਼ੁੰਗ ਰਾਜੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਫਿਰ ਅਲਪ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਣਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲੈਣਗੇ।

Verse 18

शुङ्गं हत्वा देवभूतिं काण्वोऽमात्यस्तु कामिनम् । स्वयं करिष्यते राज्यं वसुदेवो महामति: ॥ १८ ॥

ਕਾਣਵ ਕੁਲ ਦਾ ਮਹਾਮਤੀ ਮੰਤਰੀ ਵਸੁਦੇਵ, ਕਾਮੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੰਗਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਜੇ ਦੇਵਭੂਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲੇਗਾ।

Verse 19

तस्य पुत्रस्तु भूमित्रस्तस्य नारायण: सुत: । काण्वायना इमे भूमिं चत्वारिंशच्च पञ्च च । शतानि त्रीणि भोक्ष्यन्ति वर्षाणां च कलौ युगे ॥ १९ ॥

ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੂਮਿਤ੍ਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਾਇਣ। ਕਲੀਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕਾਣਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਰਾਜੇ 345 ਸਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ।

Verse 20

हत्वा काण्वं सुशर्माणं तद् भृत्यो वृषलो बली । गां भोक्ष्यत्यन्ध्रजातीय: कञ्चित् कालमसत्तम: ॥ २० ॥

ਕਾਣਵਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਜੇ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨੌਕਰ—ਆਂਧ੍ਰ ਜਾਤ ਦਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਲ ਸ਼ੂਦਰ ਬਲੀ—ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਤਿਤ ਮਹਾਰਾਜ ਬਲੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖੇਗਾ।

Verse 21

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

ਬਲੀ ਦਾ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਅਗਲਾ ਧਰਤੀਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਾਂਤਕਰਣ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੌਰਨਮਾਸ। ਪੌਰਨਮਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲੰਬੋਦਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਚਿਬਿਲਕ। ਚਿਬਿਲਕ ਤੋਂ ਮੇਘਸਵਾਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਟਮਾਨ। ਅਟਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਨਿਸ਼ਟਕਰਮਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਲੇਯ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਲਕ। ਤਲਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੀਸ਼ਭੀਰੂ, ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਸੁਨੰਦਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਕੋਰ ਅਤੇ ਕਈ ‘ਬਹੁ’ ਰਾਜੇ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਸਵਾਤੀ ਸ਼ਤਰੂ-ਦਮਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਸ਼ਿਵਸਵਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੋਮਤੀ, ਫਿਰ ਪੁਰੀਮਾਨ। ਪੁਰੀਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਦਸ਼ਿਰਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਵਸਕੰਦ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਰੀ। ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਜਯ; ਵਿਜਯ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ—ਚੰਦਰਵਿਜ੍ਞ ਅਤੇ ਲੋਮਧਿ। ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ! ਇਹ ਤੀਹ ਰਾਜੇ ਕੁੱਲ 456 ਸਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ।

Verse 22

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

ਪੌਰਣਮਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲੰਬੋਦਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਸਿਬਿਲਕ ਆਵੇਗਾ। ਸਿਬਿਲਕ ਤੋਂ ਮੇਘਸਵਾਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਟਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 23

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

ਅਟਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਨਿਸ਼ਟਕਰਮਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਲੇਯ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਲਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਲਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੀਸ਼ਭੀਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਨੰਦਨ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ।

Verse 24

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

ਸੁਨੰਦਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਕੋਰ ਅਤੇ ਅੱਠ ਬਹੁ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਿਵਸਵਾਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਨਾਸ਼ਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਸ਼ਿਵਸਵਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੋਮਤੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੀਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 25

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

ਪੁਰੀਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਦਸ਼ਿਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਵਸਕੰਦ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੱਗਿਆਸ਼੍ਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਯੱਗਿਆਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਜੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਚੰਦਰਵਿਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਮਧੀ ਹੋਣਗੇ।

Verse 26

कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥

ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਇਹ ਤੀਹ ਰਾਜੇ ਕੁੱਲ 456 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ।

Verse 27

सप्ताभीरा आवभृत्या दश गर्दभिनो नृपा: । कङ्का: षोडश भूपाला भविष्यन्त्यतिलोलुपा: ॥ २७ ॥

ਫਿਰ ਆਵਭ੍ਰਿਤੀ ਨਗਰ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਆਭੀਰ ਜਾਤ ਦੇ ਸੱਤ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ, ਫਿਰ ਦਸ ਗਰਦਭੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਭੂਪਾਲ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ, ਜੋ ਅਤਿ ਲੋਭੀ ਮੰਨੇ ਜਾਣਗੇ।

Verse 28

ततोऽष्टौ यवना भाव्याश्चतुर्दश तुरुष्कका: । भूयो दश गुरुण्डाश्च मौला एकादशैव तु ॥ २८ ॥

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਠ ਯਵਨ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ, ਫਿਰ ਚੌਦਾਂ ਤੁਰੁਸ਼ਕ। ਫਿਰ ਦਸ ਗੁਰੂੰਡ ਅਤੇ ਮੌਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ।

Verse 29

एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥

ਇਹ ਆਭੀਰ, ਗਰਦਭੀ ਅਤੇ ਕੰਗ ਰਾਜੇ ੧੦੯੯ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ; ਅਤੇ ਮੌਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰਾਜੇ ੩੦੦ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਲੁਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤਦ ਕਿਲਕਿਲਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਭੂਤਨੰਦ, ਵੰਗਿਰੀ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਨੰਦੀ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਨੰਦੀ ਦਾ ਭਰਾ ਯਸ਼ੋਨੰਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੀਰਕ—ਇਹ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਲਕਿਲਾ ਦੇ ਇਹ ਰਾਜੇ ਕੁੱਲ ੧੦੬ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨਗੇ।

Verse 30

एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥

ਇਹ ਆਭੀਰ, ਗਰਦਭੀ ਅਤੇ ਕੰਗ ਰਾਜੇ ੧੦੯੯ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ; ਅਤੇ ਮੌਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰਾਜੇ ੩੦੦ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਲੁਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤਦ ਕਿਲਕਿਲਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਭੂਤਨੰਦ, ਵੰਗਿਰੀ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਨੰਦੀ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਨੰਦੀ ਦਾ ਭਰਾ ਯਸ਼ੋਨੰਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੀਰਕ—ਇਹ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਲਕਿਲਾ ਦੇ ਇਹ ਰਾਜੇ ਕੁੱਲ ੧੦੬ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨਗੇ।

Verse 31

एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥

ਇਹ ਆਭੀਰ, ਗਰਦਭੀ ਅਤੇ ਕੰਗ ਰਾਜੇ ੧੦੯੯ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ; ਅਤੇ ਮੌਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰਾਜੇ ੩੦੦ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਲੁਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤਦ ਕਿਲਕਿਲਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਭੂਤਨੰਦ, ਵੰਗਿਰੀ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਨੰਦੀ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਨੰਦੀ ਦਾ ਭਰਾ ਯਸ਼ੋਨੰਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੀਰਕ—ਇਹ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਲਕਿਲਾ ਦੇ ਇਹ ਰਾਜੇ ਕੁੱਲ ੧੦੬ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨਗੇ।

Verse 32

तेषां त्रयोदश सुता भवितारश्च बाह्लिका: । पुष्पमित्रोऽथ राजन्यो दुर्मित्रोऽस्य तथैव च ॥ ३२ ॥ एककाला इमे भूपा: सप्तान्ध्रा: सप्त कौशला: । विदूरपतयो भाव्या निषधास्तत एव हि ॥ ३३ ॥

ਕਿਲਕਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਬਾਹਲਿਕ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਪੁਸ਼ਪਮਿੱਤਰ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਮਿੱਤਰ, ਸੱਤ ਆਂਧਰਾ, ਸੱਤ ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਵਿਦੂਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ।

Verse 33

तेषां त्रयोदश सुता भवितारश्च बाह्लिका: । पुष्पमित्रोऽथ राजन्यो दुर्मित्रोऽस्य तथैव च ॥ ३२ ॥ एककाला इमे भूपा: सप्तान्ध्रा: सप्त कौशला: । विदूरपतयो भाव्या निषधास्तत एव हि ॥ ३३ ॥

ਕਿਲਕਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਬਾਹਲਿਕ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਪੁਸ਼ਪਮਿੱਤਰ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਮਿੱਤਰ, ਸੱਤ ਆਂਧਰਾ, ਸੱਤ ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਵਿਦੂਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ।

Verse 34

मागधानां तु भविता विश्वस्फूर्जि: पुरञ्जय: । करिष्यत्यपरो वर्णान् पुलिन्दयदुमद्रकान् ॥ ३४ ॥

ਉਦੋਂ ਮਗਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਸਫੁਰਜੀ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਪੁਰੰਜਯ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਭਿਅਕ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿੰਦ, ਯਦੂ ਅਤੇ ਮਦ੍ਰਕ ਵਰਗੇ ਨੀਵੇਂ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 35

प्रजाश्चाब्रह्मभूयिष्ठा: स्थापयिष्यति दुर्मति: । वीर्यवान् क्षत्रमुत्साद्य पद्मवत्यां स वै पुरि । अनुगङ्गमाप्रयागं गुप्तां भोक्ष्यति मेदिनीम् ॥ ३५ ॥

ਮੂਰਖ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਸਫੁਰਜੀ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਧਰਮੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੇਗਾ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ। ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਤੋਂ ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।

Verse 36

सौराष्ट्रावन्त्याभीराश्च शूरा अर्बुदमालवा: । व्रात्या द्विजा भविष्यन्ति शूद्रप्राया जनाधिपा: ॥ ३६ ॥

ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਅਵੰਤੀ, ਆਭੀਰ, ਸ਼ੂਰ, ਅਰਬੁਦ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।

Verse 37

सिन्धोस्तटं चन्द्रभागां कौन्तीं काश्मीरमण्डलम् । भोक्ष्यन्ति शूद्रा व्रात्याद्या म्‍लेच्छाश्चाब्रह्मवर्चस: ॥ ३७ ॥

ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ, ਕੌਂਤੀ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ, ਪਤਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮਲੇਛਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋਵੇਗਾ। ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਰਾਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਗੁਆ ਲੈਣਗੇ।

Verse 38

तुल्यकाला इमे राजन् म्‍लेच्छप्रायाश्च भूभृत: । एतेऽधर्मानृतपरा: फल्गुदास्तीव्रमन्यव: ॥ ३८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ! ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਅਸੱਭਿਅਕ ਰਾਜੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਧਰਮੀ, ਝੂਠੇ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।

Verse 39

स्त्रीबालगोद्विजघ्नाश्च परदारधनाद‍ृता: । उदितास्तमितप्राया अल्पसत्त्वाल्पकायुष: ॥ ३९ ॥ असंस्कृता: क्रियाहीना रजसा तमसावृता: । प्रजास्ते भक्षयिष्यन्ति म्‍लेच्छा राजन्यरूपिण: ॥ ४० ॥

ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਲੇਛ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਗੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਅਸਥਿਰ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਜੋ ਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ।

Verse 40

स्त्रीबालगोद्विजघ्नाश्च परदारधनाद‍ृता: । उदितास्तमितप्राया अल्पसत्त्वाल्पकायुष: ॥ ३९ ॥ असंस्कृता: क्रियाहीना रजसा तमसावृता: । प्रजास्ते भक्षयिष्यन्ति म्‍लेच्छा राजन्यरूपिण: ॥ ४० ॥

ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਲੇਛ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਗੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਅਸਥਿਰ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਜੋ ਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ।

Verse 41

तन्नाथास्ते जनपदास्तच्छीलाचारवादिन: । अन्योन्यतो राजभिश्च क्षयं यास्यन्ति पीडिता: ॥ ४१ ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੀਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ, ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨਗੇ। ਆਪਣੇ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੁਆਰਾ ਸਤਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Frequently Asked Questions

Nanda is described as the powerful son of King Mahānandi conceived in a śūdra woman’s womb. His rise is significant because it symbolizes Kali-yuga’s inversion of rāja-dharma: political authority becomes driven by sheer force, wealth, and mass armies rather than kṣatriya virtue, protection of brāhmaṇas and cows, and adherence to Vedic norms.

Cāṇakya is portrayed as the agent who destroys the Nanda dynasty after betrayal of trust and then enthrones Candragupta, initiating Maurya rule. In Bhāgavata’s framing, this highlights how dynasties pivot through adharma (treachery, coercion) even when a new order appears—underscoring that political change alone does not equal dharmic restoration in Kali-yuga.

These motifs illustrate the Kali-yuga pattern of legitimacy collapse: authority shifts from dharma-based succession to opportunistic seizure of power. The Bhāgavata uses this to teach that when leaders are not self-controlled and God-centered, governance becomes predatory, and citizens inevitably suffer and imitate the same irreligious habits.

It expresses a Bhāgavata principle of moral contagion: rājā is a social exemplar. When rulers are dominated by passion and ignorance, public culture normalizes violence, exploitation, and falsehood. The implied remedy is to seek higher exemplars—sādhus, śāstra, and Bhagavān—through śravaṇa and kīrtana, rather than accepting the king’s behavior as the standard.