Mantra 27

Sukta 5

या पूर्वं पतिं वित्त्वाथान्यं विन्दतेऽपरम्। पञ्चौदनं च तावजं ददातो न वि योषतः

yā́ pūrváṃ pátim viditvā́ athā́nyaṃ víndate ’páram | pañcáudanam ca táu ajám dadā́toḥ ná ví yóṣataḥ ||

She who, having known a former husband, thereafter findeth another, a later one—if those two bestow the fivefold rice and a goat, they part not asunder.

ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਫਿਰ ਦੂਜਾ—ਪਿੱਛੋਂ ਵਾਲਾ ਪਤੀ ਲੱਭਦੀ ਹੈ—ਜੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੰਚੌਦਨ ਅਤੇ ਇਕ ਅਜ (ਬੱਕਰਾ) ਦਾਨ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

याshe who
या:
कर्तृ (विन्दते इत्यस्य) / सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
अधिकरण (काल/क्रम) / विशेषणम्
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) / अव्ययीभाव-प्रयोगः
पतिम्husband
पतिम्:
कर्म (विदित्वा इत्यस्य) / कर्म
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
विदित्वाhaving known
विदित्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (कर्तृ-समान) / क्रियाविशेषणम्
TypeVerb (absolutive)
Root√विद् (विद् ज्ञाने)
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/अनुक्रम-सूचक
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
अन्यम्another (man)
अन्यम्:
कर्म (विन्दते इत्यस्य) / कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
विन्दतेfinds, obtains
विन्दते:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विन्दते; लभे/प्राप्तौ) / √विन्द् (प्राप्तौ) परस्मै/आत्मनेपद-प्रयोगः
अपरम्a further/other (one)
अपरम्:
कर्म (विन्दते इत्यस्य) / कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअपर (प्रातिपदिक)
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषणम् (औदनम् इत्यस्य) / परिमाण
TypeNumeral
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
ओदनम्rice-porridge, cooked rice
ओदनम्:
कर्म (ददातः इत्यस्य) / देय-वस्तु
TypeNoun
Rootओदन (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
तावजम्of that measure, so much
तावजम्:
विशेषणम् (ओदनम्) / परिमाण
TypeAdjective (measure/quantity)
Rootतावज (प्रातिपदिक; परिमाण/मात्रा-वाचक)
ददातः(two) give
ददातः:
क्रिया; कर्तृ = (द्वौ) दातारौ
TypeVerb
Root√दा (दाने)
not
:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-निपात)
विapart, asunder
वि:
क्रियाविशेषण (विभाग/विप्रकर्ष) संकेत
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग)
योषतःdo not separate / do not fall apart
योषतः:
क्रिया; कर्तृ = (द्वौ) दातारौ (ददातः) एव
TypeVerb
Root√युष्/√युज्? (यहाँ: √युष्/√युज्-सम्भवः; वैदिके ‘योषति/योषते’ = वियुज्यते/विरमते इत्यर्थे) अथवा √युष् (वियोगे) धातोः

Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for AV 9.5)

Devata: Saṃgamanā (concord) / household order as functional ‘deity’

Chandas: Anuṣṭubh

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From potentially tense social complexity to calm assurance of non-separation.","listener_experience":"Relief, containment, and stabilization.","intensity":3}