Mantra 17
Sukta 1
Sanskrit (Devanagari)
यथा मक्षाः इदं मधु न्यञ्जन्ति मधावधि । एवा मे अश्विना वर्चस्तेजो बलमोजश्च ध्रियताम्
IAST Transliteration
yáthā mákṣā ídaṃ mádhu nyàñjanti mádhāv ádhi | evā́ me aśvinā várcas téjo bála mójaś ca dhriyatām ||
English Translation (Griffith/Whitney)
As the honey-insects smear this honey and lay it on within the honey, even so, O Aśvins, let splendour and fiery lustre, strength and vital might be set and held within me.
Translation
ਜਿਵੇਂ ਮਧੁ-ਕੀੜੇ ਇਸ ਮਧੁ ਨੂੰ ਲੇਪਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਧੁ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੌ, ਵਰਚਸ, ਤੇਜ, ਬਲ ਅਤੇ ਓਜਸ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ।
Word by Word
यथाjust as, as
यथा:
Adhikaraṇa (उपमान-सम्बन्धे) / वाक्य-सम्बन्धक
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
मक्षाःflies (bees/flies)
मक्षाः:
Kartā
TypeNoun
Rootमक्षा (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मधुhoney, sweetness
मधु:
Karma
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
निdown, into; (as prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
अञ्जन्तिthey smear/anoint
अञ्जन्ति:
Kriyā (कर्तृ-सम्बन्धः मक्षाः)
TypeVerb
Rootअञ्ज् (अञ्जूँ) लेपन/अभ्यङ्गे
मधौin honey
मधौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
Adhikaraṇa (अधिष्ठान-भावे) / क्रिया-विशेषण
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
एवjust so, indeed
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
मेof me, my
मे:
सम्बन्ध (Genitive: ‘of me / my’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins (twin gods)
अश्विना:
Sampradāna (आह्वान/सम्बोधन) / कर्तृ-प्रेरक
TypeNoun (Deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
वर्चःsplendour, radiance
वर्चः:
Kartā (ध्रियताम् इत्यस्य विषयः)
TypeNoun
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
तेजःbrilliance, energy
तेजः:
Kartā (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
बलम्strength
बलम्:
Kartā (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
ओजःvigour
ओजः:
Kartā (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
ध्रियताम्may (it) be held/established
ध्रियताम्:
Kriyā (आशीर्वाद/विधान)
TypeVerb
Rootधृ (धारणे)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (unspecified here)
Devata: Aśvins
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Mantra Rasa
Primary: shanta
Secondary: adbhuta