Mantra 2

Sukta 47

Sanskrit (Devanagari)

विश्वे देवा मरुत इन्द्रो अस्मानस्मिन् द्वितीये सवने न जह्युः । आयुष्मन्तः प्रियमेषां वदन्तो वयं देवानां सुमतौ स्याम

IAST Transliteration

viśvé devā́ marúta índro asmā́n asmín dvitī́ye sávane ná jahyuḥ | ā́yuṣmantaḥ priyám eṣā́ṃ vádanto vayáṃ devā́nāṃ sumatáu syāma

English Translation (Griffith/Whitney)

May all the Gods, the Maruts, and Indra not forsake us in this second pressing. Long-lived, speaking what is dear to them, may we abide in the Gods’ good favor.

Translation

ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਇਸ ਦੂਜੇ ਸਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਣ। ਆਯੁਸ਼ਮੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਬਚਨ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁਮਤੌ—ਚੰਗੀ ਮਤਿ/ਕਿਰਪਾ ਵਿੱਚ—ਟਿਕੇ ਰਹੀਏ।

Word by Word

• विश्वे: all
• विश्वे: Kartā (समुच्चित-कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā (समुच्चित-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā (समुच्चित-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā (समुच्चित-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्वितीये: second
• द्वितीये: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)

• सवने: pressing/oblation-time (Soma-pressing)
• सवने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• जह्युः: may they abandon/leave
• जह्युः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: हा (धातु)

• आयुष्मन्तः: long-lived, possessing life
• आयुष्मन्तः: Kartā (वाक्ये ‘वयं’ सह)
• Type: Adjective
• Root: आयुष्मन्त् (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: what is dear/pleasant (a dear thing)
• प्रियम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• एषाम्: of these (of them)
• एषाम्: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वदन्तः: speaking, uttering
• वदन्तः: Kartā (सह-क्रिया/विशेषणरूपेण)
• Type: Verb (participle)
• Root: वद् (धातु)

• वयम्: we
• वयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सुमतौ: in (their) good will/favor
• सुमतौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सुमति (प्रातिपदिक)

• स्याम: may we be
• स्याम: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (unspecified in input)

Devata: Viśve Devāḥ, Maruts, Indra

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like (needs metrical verification)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From anxiety of being forsaken to confident belonging in sumati.","listener_experience":"Support and steadiness; renewed courage to continue the day’s obligations.","intensity":4}