Mantra 4

Sukta 57

Sanskrit (Devanagari)

शुष्मिन्तमं न ऊतये द्युम्निनं पाहि जागृविम्। इन्द्र सोमं शतक्रतो

IAST Transliteration

śuṣmíntamaṃ na ū́taye dyumnínaṃ pāhi jā́gṛvim | índra sómaṃ śatakrato

English Translation (Griffith/Whitney)

Most mighty in thy force, most glorious, wakeful Guardian—keep us safe for succour. O Indra, O Soma, thou of hundred powers!

Translation

ਹੇ ਅਤਿ-ਸ਼ੁਸ਼ਮਿਨ (ਮਹਾਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ), ਸਾਡੀ ਊਤਿ ਲਈ; ਹੇ ਦ੍ਯੁਮ੍ਨਿਨ (ਯਸ਼ਸਵੀ), ਜਾਗਰੂਕ ਰੱਖਿਅਕ—ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ, ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਸੋਮ, ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਸੌ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ)!

Word by Word

• शुष्मिन्तमम्: the most mighty/most vigorous
• शुष्मिन्तमम्: कर्म (पाहि—रक्षणस्य कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुष्मिन् (प्रातिपदिक; शुष्म ‘बल/तेज’ + -इन्)

• नः: for us / our
• नः: सम्प्रदान (हित-सम्बन्धः: ‘for us/our’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऊतये: for help, for protection
• ऊतये: प्रयोजन/सम्प्रदान (उद्देश्यः: ‘for help’)
• Type: Noun
• Root: ऊति (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• द्युम्निनम्: the glorious, radiant
• द्युम्निनम्: कर्म (पाहि—रक्षणस्य कर्म; इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: द्युम्निन् (प्रातिपदिक; द्युम्न ‘यशस्/दीप्ति’ + -इन्)

• पाहि: protect! guard!
• पाहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु; ‘रक्षणे/पालने’)

• जागृविम्: the wakeful, vigilant one
• जागृविम्: कर्म (पाहि—रक्षणस्य कर्म; इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (participial) / Noun-epithet
• Root: जागृवि (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जागृ ‘जागरणे’ से ‘जागृवि’ = जागरूक/सतर्क)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (the soma drink/deity)
• सोमम्: (सम्बन्धित कर्म/विषयः; अत्र वाक्यांश-समाप्ति-भङ्गः—अगले पदेन सम्भाव्य क्रिया/सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• शतक्रतो: O hundred-powered/with a hundred powers (epithet of Indra)
• शतक्रतो: सम्बोधन
• Type: Noun-epithet (vocative)
• Root: शतक्रतु (प्रातिपदिक; ‘शत’ + ‘क्रतु’)

Attribution

Rishi: Rigvedic provenance (Indra–Soma hymn material reused in AV 20); specific seer not determinable from the provided excerpt alone.

Devata: Indra–Soma

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type Rigvedic cadence (AV 20 material); exact meter requires full verse scansion.

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From assertive calling of mighty guardianship to settled assurance of being watched over.","listener_experience":"Strengthened spine, steadier breath, reduced sense of vulnerability.","intensity":7}