Mantra 3
Sukta 54
नेमिं नमन्ति चक्षसा मेषं विप्रा अभिस्वरा । सुदीतयो वो अद्रुहोऽपि कर्णे तरस्विनः समृक्वभिः
némim namanti cákṣasā méṣaṃ víprā abhí-svarāḥ | su-dītáyo vo ádruho 'pí kárṇe tarásvinaḥ sám-ṛkvabhiḥ
As men bend the wheel-rim with the eye, so the inspired, lifting voice, (their hymns) well-kindled—harmless—may they, with the united ṛk-singers, reach even to the ear of the impetuous One.
ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਅੱਖ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਦੀ ਨੇਮੀ ਨੂੰ ਝੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸੁਰ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਗਾਉਂਦੇ ਵਿਪ੍ਰ ਮੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਭਿਸ੍ਵਰ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੁਦੀਤ (ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ) ਅਤੇ ਅਦ੍ਰੁਹ (ਅਹਿਤ-ਰਹਿਤ) ਸਤੁਤੀਆਂ, ਇਕੱਠੇ ਕ-ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤਰਸ੍ਵਿਨ (ਵੇਗਵਾਨ) ਦੇਵ ਦੇ ਕੰਨ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣ।
Rishi: Ṛgvedic provenance (collective praise motif)
Devata: Indra (tarasvin)
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like RV cadence (exact RV source needed for certainty)
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From technical precision (truing the wheel) to triumphant projection of voice toward Indra’s swift power.","listener_experience":"A sense of sharpened focus and confident outreach—‘my words will land.’","intensity":6}