Mantra 18
Sukta 92
नकिष्टं कर्मणा नशद् यश्चकार सदावृधम्। इन्द्रं न यज्ञैर्विश्वगूर्तमृभ्वसमधृष्टं धृष्ण्वोऽजसम्
nákiṣ ṭáṁ kármaṇā naśad yáś cakā́ra sadā́vṛdham | índraṁ ná yajñáir viśvágūrtam ṛ́bhvasam ádhṛṣṭaṁ dhṛ́ṣṇvo’jásam
None by deed attains to him who hath made himself ever-growing; nor (do men reach) Indra—universally lauded with sacrifices—skilful, unassailed, bold, unfailing.
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਦਾ ਵਧਦਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੱਕ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਗੂਰਤ (ਸਰਬਤ੍ਰ ਸਤੁਤ) ਇੰਦਰ ਤੱਕ ਵੀ (ਕੋਈ) ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ—ਭ੍ਵਸੁ (ਕੁਸ਼ਲ), ਅਧ੍ਰਿਸ਼ਟ (ਅਜਿੱਤ), ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੁ (ਧੀਰ), ਅਜਸ (ਅਵਿਰਤ/ਅਚੂਕ)।
Rishi: RV-source r̥ṣi attribution (Indra-stotra tradition) carried into AV 20.
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From negation of rivals (‘none attains him’) to calm certainty (‘unassailed, unfailing’).","listener_experience":"Steady courage; less vulnerability to criticism or threat.","intensity":6}