Mantra 57

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

ये च जीवा ये च मृता ये जाता ये च यज्ञियाः । तेभ्यो घृतस्य कुल्यैऽतु मधुधारा व्युन्दती

IAST Transliteration

yé ca jīvā́ yé ca mṛtā́ yé jātā́ yé ca yajñíyāḥ | tébhyo ghṛtásya kulyā̀ etu mádhu-dhārā vyundatī́

English Translation (Griffith/Whitney)

Whether living, whether dead, whether born, or worthy of the sacrifice,—to them let the channel of ghee go forth, a honey-stream, welling and outpoured.

Translation

ਜੀਵਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮ੍ਰਿਤ, ਜਨਮੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਯਜ੍ਞਯੋਗ੍ਯ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵੱਲ ਘ੍ਰਿਤ ਦੀ ਕੁਲਿਆ ਵਹੇ; ਮਧੁ-ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਉੱਭਰਦੀ, ਵਹਿੰਦੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਲਕਦੀ ਰਹੇ।

Word by Word

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ (समूह-कर्तृ) / विशेष्य-संबन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• जीवाः: living (ones)
• जीवाः: कर्तृ (ये ... जीवाः) / विशेषण-भावः
• Type: Adjective/Noun
• Root: जीव (प्रातिपदिक) अथवा √जीव् (धातु) → जीव (कृदन्त-आधार)

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ (समूह-कर्तृ) / विशेष्य-संबन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• मृताः: dead (ones)
• मृताः: कर्तृ (ये ... मृताः) / विशेषण-भावः
• Type: Adjective/Noun
• Root: मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मृ ‘to die’ + क्त)

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ (समूह-कर्तृ) / विशेष्य-संबन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जाताः: born (ones)
• जाताः: कर्तृ (ये ... जाताः) / विशेषण-भावः
• Type: Adjective/Noun
• Root: जात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जन् ‘to be born’ + क्त)

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ (समूह-कर्तृ) / विशेष्य-संबन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• यज्ञियाः: worthy of sacrifice; sacrificial (ones)
• यज्ञियाः: कर्तृ (ये ... यज्ञियाः) / विशेषण-भावः
• Type: Adjective/Noun
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ + यत्/इय-प्रत्ययः ‘fit for sacrifice, sacrificial’)

• तेभ्यः: to them; for them
• तेभ्यः: सम्प्रदान (to/for them)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• घृतस्य: of ghee (clarified butter)
• घृतस्य: सम्बन्ध (genitive: of ghee)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• कुल्यै: to the channel; into the rivulet
• कुल्यै: सम्प्रदान (towards/into the channel)
• Type: Noun
• Root: कुल्या (प्रातिपदिक)

• एतु: let it go/come
• एतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √इ (गमन)

• मधुधारा: a stream of honey; honey-flow
• मधुधारा: कर्तृ (एतु इत्यस्य) / विशेष्य
• Type: Noun/Adjective
• Root: मधु-धारा (समास; मधु + धारा)

• व्युन्दती: flowing forth; streaming
• व्युन्दती: कर्तृ-विशेषण (मधुधारा ... व्युन्दती)
• Type: Participle (Adjectival) / Noun
• Root: व्युन्दती (कृदन्त-प्रातिपदिक; √उन्द् ‘to wet, to flow’ + वि + शतृ/शानच्-प्रकारः → वर्तमानकाले कर्तरि)

Attribution

Rishi: Pitṛ-oriented seer attribution typical of AV 18; varies by anukramaṇī

Devata: Pitṛs (collective), with ghṛta as offering-medium

Chandas: Anuṣṭubh (approximate; AV funerary verses may show minor irregularities)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"karuna","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From inclusive remembrance (tender sorrow) to soothing sweetness and peace.","listener_experience":"Softening of grief; sense of connection with ancestors and future generations.","intensity":5}