Atharva Veda Anuvaka 1
Kanda 1510 Suktas137 Mantras

Anuvaka 1

ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੋਸਮੋਗੋਨੀ ਅਤੇ ਕਾਲ/ਸਾਲ-ਕ੍ਰਮ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਰਬਭੌਮਤਾ (ਰਾਜ੍ਯ) ਦੀ ਰਿਤੁਅਲ/ਧਾਰਮਿਕ ਵੈਧਤਾ। ਉਪ-ਵਿਸ਼ੇ: ‘ਤਦ ਏਕਮ’ (ਇੱਕ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਾਤਮਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਥਿਓਲੋਜੀ; ਸਿੰਘਾਸਨਾਰੋਹਣ/ਆਸਨ-ਸਥਾਪਨਾ (ਆਸੰਦੀ) ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ-ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਵਜੋਂ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਜਿੱਤ/ਗਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਵਿਸਤਾਰ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ); ਕਾਲ/ਸਾਲ ਨੂੰ ਕੈਲੰਡਰੀ ਜਾਲ ਵਜੋਂ—ਮਹੀਨੇ, ਚੌਥਾਈਆਂ/ਪਾਦ, ਅਹੁਦੇ; ‘ਯ ਏਵੰ ਵੇਦ’ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵੇਦ/ਬ੍ਰਹਮਨ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਦਾਇਕ ਗਿਆਨ ਵਜੋਂ; ਸਮਾਜਿਕ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕੀਕਰਨ।

Suktas in Anuvaka 1

Sukta 1

AV 15.1 ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ–ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਵਰਨਨਾਤਮਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਬਭੌਮ/ਸੰਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਆਦਿ ‘ਤਤ/ਏਕਮ’ (ਤਦ ਏਕਮ) ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਤਪਸ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ ਦੀਆਂ ਅਵਤਾਰਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਬੇਨਤੀ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ, ਅਤੇ ‘ਨਾਮਕਰਨ’ ਵਾਲੀ ਕਰਿਆਤਮਕ ਉਚਾਰਣ ਵਾਂਗ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਦਰਜਾਬੱਧ ‘ਭਵਨ’ ਵਾਲੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ ਦੇ ਤੀਖੇ/ਚਾਰਜਡ ਦੇਹ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮ ਸਥਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ‘ਤਾਕਤ’ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੀਤ ਨੂੰ ਉਸ ਪਹਿਲੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।

Rishi: Traditionally associated with Vrātya/Skambha speculation (exact r̥ṣi attribution varies by ancillary tradition for AV 15) | Devata: Tad/Ekam (the primordial principle), with brahman-tapas-satya as hypostatized powers | 8 Mantras

Sukta 2

AV 15.2 ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ-ਚੱਕਰ ਦੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ ਦੇ ਉਤਥਾਨ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੀ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਗਤੀ ਨੂੰ ਨਕਸ਼ਾਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਪਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀ (ਪੂਰਬ) ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਅਭਿਮੁਖਤਾ ਦੀ ਲਿਟਰਜੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰਤਾਲ ਕਰਕੇ, ਸੀਮਾਂਤ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ, ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿਸ਼ਾਈ ਕ੍ਰਮਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਲਾਭ ਵਜੋਂ—ਜਨਤਕ ਮਾਨਤਾ, ਅਗਵਾਈ/ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ, ਅਤੇ ਜਾਣਨਹਾਰ/ਕਰਤਾਰ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਖਿਆਤੀ—ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Rishi: Traditionally connected with Vrātya material (ancillary attributions vary) | Devata: Dik (Direction), especially Prācī (East), as ordering power | 31 Mantras

Sukta 3

AV 15.3 ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ–ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਲਿਟਰਜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ ਨੂੰ ਆਸੰਦੀ (ਯਜ્ઞ-ਆਸਨ) ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਸੁਚੱਜੇ ‘ਦੇਹ’ ਉੱਤੇ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਕਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਾਸੀਏ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ (ਲਿਮਿਨੈਲਿਟੀ) ਨੂੰ ਵੈਧਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਇਕ ਵਾਰ ਆਸਨਾਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ ਉਹ ਧੁਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਰੁੱਤਾਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਯਜ્ઞਕ ਸਥਿਰਤਾ ਇਕੱਠੇ ਗੂੰਥਦੇ ਹਨ। ਋ਤੁ-ਸੰਰਚਨਾ (ਠੀਕ ਰੁੱਤੀ ਕ੍ਰਮ) ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ-ਪੁਰਖ/ਵਰ੍ਹਾ ਮਾਡਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਰਾਜ–ਯਜ्ञਿਕ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

Rishi: Traditionally associated with speculative Atharvanic seers in the Vrātya/cosmological stratum (exact r̥ṣi assignment varies by anukramaṇī traditions). | Devata: Kāla/Ṛtu (Time/Seasons) or the cosmic person/year as the implicit subject. | 11 Mantras

Sukta 4

AV 15.4 ਇੱਕ ਕੈਲੰਡਰੀ–ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ-ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਵਰ੍ਹੇ (ਕਾਲ) ਨੂੰ ਮਹੀਨਿਆਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਯਜ್ಞਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਜਾਲੀ ਵਜੋਂ “ਸਥਾਪਿਤ” ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਥਾਂ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ। ਰਿਤੂ-ਮਹੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਰਖਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੈਦਿਕ ਲਿਤੁਰਜਿਕ ਬਲਾਂ ਨਾਲ (ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਿਹਤ ਅਤੇ ਰਥੰਤਰ; ਵੈਰੂਪ ਅਤੇ ਵੈਰਾਜ) ਜੋੜ ਕੇ, ਇਹ ਸੂਕਤ ਅਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਪੋਤ੍ਰੋਪਾਇਕ ਘੇਰਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਹੀ ਸੰਗਤ/ਵਿਦਿਆ ਰਾਹੀਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Rishi: Traditionally associated with Prajāpati/Skambha-type speculation in AV 15 (exact r̥ṣi assignment varies by anukramaṇī; needs full hymn apparatus). | Devata: Kāla (Time/Year) and directional guardians personified as Vairūpa and Vairāja. | 18 Mantras

Sukta 5

AV 15.5 ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ੈਲੀ ਅਥਰਵਣਿਕ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ (ਵੇਦ—“ਯ ਏਵੰ ਵੇਦ”) ਨੂੰ ਠੋਸ, ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਖਵਾਲੀ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਧਾਰੀ-ਸਹਾਇਕ ਸਮੇਤ—ਜੋੜ ਕੇ, ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਗੋਧਨ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇਕ ਕਲਿਆਣ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Rishi: Anonymous/Brāhmaṇa-style prose unit within AV 15 (traditionally linked to Atharvanic redactors) | Devata: Knowledge (Veda) as efficacious power; implicitly Rudraic guardianship in the surrounding context | 21 Mantras

Sukta 6

ਅਥਰਵਵੇਦ 15.6 ਇੱਕ ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦ-ਵਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ—਋ਚ, ਸਾਮਨ ਅਤੇ ਯਜੁਸ—ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਆਪ ਲਈ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ “ਪਿਆਰਾ ਨਿਵਾਸ” (priyaṃ dhāma) ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਬੂਟੇ-ਬਿਰਖ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਕ ਆਧਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਵੇਦ ਦਾ ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਆਸਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਦਰਤ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Rishi: Traditionally associated with late Atharvanic/Brāhmaṇa-style compilers (sectional tradition rather than a single named ṛṣi). | Devata: Brahman / Vāc (implicit: the Vedic speech-forms Ṛc, Sāman, Yajus). | 26 Mantras

Sukta 7

AV 15.7 ਇੱਕ ਦੇਰ-ਅਥਰਵਣਿਕ, ਬ੍ਰਹਮਵਿਦਿਆ-ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸੂਕਤ ਹੈ ਜੋ ‘ਗਿਆਨ-ਫਲ’ (ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ) ਸਿਖਾਂਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਲਾਂ ਨੂੰ (ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ), ਸ਼੍ਰੱਧਾ ਨੂੰ (ਯਜ્ઞਕਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਹਿਮਤੀ), ਅਤੇ ਵਰ੍ਹਾ/ਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ (ਉਪਜਾਊਪਨ, ਫਲਦਾਇਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ) ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਕ ਆਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਵੈਧਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਮਰਤਬਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Rishi: Traditionally associated with Atharvanic/Brāhmaṇa-style prose-verse discourse in AV 15; specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī tradition. | Devata: Āpaḥ (Waters), Śraddhā (Faith), Varṣa/Vṛṣṭi (Rain) as personified powers attending the knower. | 5 Mantras

Sukta 8

ਇਹ ਸੰਖੇਪ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸਰੂਪ ਆਥਰਵਣਿਕ ਭਜਨ ਰਾਜਤਵ (ਰਾਜ੍ਯ) ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸਮਾਜਿਕ ਉਤਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ: “ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਬਣਿਆ,” ਅਤੇ ਉਸੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਰਾਜਨ੍ਯ ਵਰਗ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਨੂੰ ਕੁਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭੋਗ ਉੱਤੇ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਦਾਨੁਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਸਰੋਤ-ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਸੂਤਰ ਵਜੋਂ ਮੋਹਰਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕਿਨ-ਕੁਟੰਬ ਵਿਚ ‘ਪਿਆਰਾ ਆਸਨ’ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਠਹਿਰਾਉ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

Rishi: Late Atharvanic social-theological tradition (variable). | Devata: Rājya (Sovereignty) / the principle of kingship; implicitly the social order. | 3 Mantras

Sukta 9

ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ-ਸੰਕੁਲ ਭਜਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਨੂੰ ਉਹ ਧੁਰਾ ਬਣਾਕੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲੋਕ (ਵਿਸ਼) ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਢਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭਾ (ਸਭਾ), ਸਮਿਤੀ, ਸੈਨਾ (ਸੇਨਾ) ਅਤੇ ਵੀਰ (ਸ਼ੂਰਾਃ) ਨੂੰ ਅਨੁਯਾਈ ਕਹਿ ਕੇ ਇਹ ਲਾਭਪਾਤਰ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵੈਧਤਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ–ਸੈਨਿਕ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੱਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਗਿਆਨ-ਮੰਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਜੋ ‘ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ’ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਿਯੰ ਧਾਮ—ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਸਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Rishi: Vrātya tradition (anonymous/collective) | Devata: Viś (the people) / Vrātya as functional focus | 3 Mantras

Sukta 10

ਇਹ ਸੂਕਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਹਰੀ—ਜਾਣਕਾਰ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯਾ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ—ਅਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਘਰਾਣਾ/ਰਾਜ-ਖੇਤਰ ਆਮਨੇ-ਸਾਮਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੀਮਾਵਰਤੀ (ਲਿਮਿਨਲ) ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਥਿਰ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਸਨਮਾਨ, ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਠੀਕ ਪਛਾਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ (ਰਾਜ-ਸ਼ਕਤੀ) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਰਾਜ/ਰਿਆਸਤ) ਦੇ ‘ਕੱਟੇ ਜਾਣ’ (ਵ੍ਰਿਸ਼੍ਚ-) ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਤਵ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਆਧਾਰ ਵਾਲੀ ਪਦਾਨੁਕ੍ਰਮਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਦਿਤ੍ਯ=ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ, ਸਵਰਗ=ਇੰਦਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬੰਧੂ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਪਛਾਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਤੇ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਰਿਤੂਅਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Rishi: Traditionally connected with Atharvanic royal-theology strata (Bṛhaspati/Indra complex in the surrounding verses) | Devata: Kṣatra and Rāṣṭra (as institutional powers), with implicit Brahmanic sanction | 11 Mantras

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App