Mantra 20
Sukta 5
यो व आपोऽपामश्मा पृश्निर्दिव्यो३प्स्व१न्तर्यजुष्योऽदेवयजनः । इदं तमति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि । तेन तमभ्यतिसृजामो यो३स्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । तं वधेयं तं स्तृषीयानेन ब्रह्मणानेन कर्मणानया मेन्या
yó va ā́po ’pā́m áśmā pṛ́śnir divyó ’psv àntaryajúṣyo ’devayájanaḥ | idáṃ tám áti sṛjāmi táṃ mā́bhy àvaníkṣi | téna tám abhyàtisṛjāmo yó ’smā́n dvéṣṭi yáṃ vayáṃ dvíṣmaḥ | táṃ vadhéyaṃ táṃ stṛṣīyā́nena bráhmaṇā́nena kármaṇā́nayā menyā́
Whoso of you, O Waters, is the Waters’ stone—speckled, heavenly—lodged within the waters, fit for the inner Yajus, a sacrificer unto no Gods: this one I send forth beyond; wash him not back upon me. With him we hurl him forth against that man who hateth us, whom we ourselves do hate. Him would I smite, him would I crush, with this brahman, with this operation, with this wrathful impulse.
ਹੇ ਆਪਹ (ਜਲੋ), ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ‘ਅਪਾਮ ਅਸ਼ਮਾ’—ਜਲਾਂ ਦਾ ਪੱਥਰ—ਚਿੱਟਾ-ਚਿੱਟਾ (ਪ੍ਰਿਸ਼੍ਨਿ), ਦਿਵ੍ਯ, ਜਲਾਂ ਵਿਚ ਅੰਦਰ ਵੱਸਿਆ, ਅੰਤਰ੍ਯਜੁਸ ਲਈ ਯੋਗ, ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਜਮਾਨ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਪਰੇ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਧੋ ਕੇ ਨਾ ਲਿਆਓ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ—ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦ੍ਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਧ ਕਰਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰਾਂ—ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ, ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਇਸ ਮੇਰੀ ਮੇਨ੍ਯਾ (ਕ੍ਰੋਧ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ।
Rishi: Atharvanic tradition (needs anukramaṇī confirmation)
Devata: Āpaḥ (Waters) with immanent 'aśman' potency
Chandas: Irregular/formulaic (requires metrical audit)
{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From identification of a numinous, hard kernel → sealing → decisive attack.","listener_experience":"Feels like picking up a heavy stone and throwing it with certainty; assertive and confrontational.","intensity":9}