Sutra 22
Devanagari script
रात्रौ दिवा वा युद्धे प्रवृत्ते तीक्ष्णाः प्रतिरोधकव्यञ्जना वा हन्युः अभियोगे हतः इति ॥ कZ_०५.१.२२ ॥
Transliteration
rātrau divā vā yuddhe pravṛtte tīkṣṇāḥ pratirodhakavyañjanā vā hanyuḥ abhiyoge hataḥ iti.
Translation
ਰਾਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੀਖ਼ਣ (ਗੁਪਤ) ਏਜੰਟ—ਜਾਂ ਰੋਕਥਾਮੀ ਫੌਜ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਕਹਿਣ: “ਉਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।”
Word by Word
रात्रौat night
रात्रौ:
TypeNoun
Rootरात्रि
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (अधिकरणे)
दिवाby day / in daytime
दिवा:
TypeAvyaya
Rootदिव्/दिवा
Formअव्यय (कालवाचक)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
युद्धेin battle
युद्धे:
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (अधिकरणे)
प्रवृत्तेwhen (it) has commenced / when engaged
प्रवृत्ते:
TypeParticiple
Rootप्र√वृत्
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी; ‘युद्धे’ इत्यस्य विशेषणम्
तीक्ष्णाःsharp/keen (men), fierce (agents)
तीक्ष्णाः:
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; कर्तृपद (अन्तर्निहितः ‘जनाः/पुरुषाः’)
प्रतिरोधकव्यञ्जनाःindications/signs of resistance/obstruction (i.e., marks suggesting the victim resisted)
प्रतिरोधकव्यञ्जनाः:
TypeNoun
Rootव्यञ्जन
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; समासः = प्रतिरोधकस्य व्यञ्जनाः (प्रतिरोधक- ‘obstructing/repelling’ + व्यञ्जन ‘sign/mark/indicator’)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
हन्युःshould strike/kill
हन्युः:
TypeVerb
Root√हन्
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन
अभियोगेin an accusation / in a legal charge
अभियोगे:
TypeNoun
Rootअभियोग
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (विषये/प्रसङ्गे)
हतः(he is) killed / slain
हतः:
TypeParticiple
Root√हन्
Formकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; (अन्तर्निहितः ‘सः’)
इतिthus (so said/so stated)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formइत्यादि-उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय
Entities Mentioned
T
tīkṣṇāḥ (sharp agents)P
pratirodhakavyañjanāḥ (disguised counter-force)FAQs
Combat chaos supplies noise, casualties, and confusion that make attribution difficult and the official story (‘killed in action’) credible.