Sutra 10

Devanagari script

तमाचार्यं शिष्यः पितरं पुत्रो भृत्यः स्वामिनमिव चानुवर्तेत ॥ कZ_०१.९.१० ॥

Transliteration

tamācāryaṃ śiṣyaḥ pitaraṃ putro bhṛtyaḥ svāminamiva cānuvarteta

Translation

ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਆਚਾਰ੍ਯ ਦਾ, ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਮਾਲਕ ਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Word by Word

• तम्: him; that (person)
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; एकवचन; द्वितीया; पुल्लिङ्ग (आचार्यम् इत्यस्य विशेषणम्)

• आचार्यम्: the teacher (preceptor)
• Type: Noun
• Root: आचार्य
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

• शिष्यः: the student (disciple)
• Type: Noun
• Root: शिष्य
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (कर्ता)

• पितरम्: the father
• Type: Noun
• Root: पितृ
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

• पुत्रः: the son
• Type: Noun
• Root: पुत्र
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (कर्ता)

• भृत्यः: the servant (retainer)
• Type: Noun
• Root: भृत्य
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (कर्ता)

• स्वामिनम्: the master
• Type: Noun
• Root: स्वामिन्
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

• इव: as; like
• Type: Particle
• Root: इव
• Form: अव्यय; उपमानार्थक-निपात

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• अनुवर्तेत: should follow; should obey; should conform to
• Type: Verb
• Root: अनु√वृत्
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद-रूपम् (अनुवर्तते इत्यस्य विध्यर्थः)

Entities Mentioned

• purohita/ācārya
• student/son/servant (analogies)

More Details

FAQs

What political function do these analogies serve?

They elevate the adviser’s authority into a socially intelligible hierarchy, increasing compliance with counsel and stabilizing decision-making during uncertainty.