Sutra 2

Devanagari script

पितृपैतामहं सम्बन्धानुबद्धं शिक्षितमनुरक्तं कृतकर्माणं च जनमासन्नं कुर्वीत नान्यतोदेशीयमकृतार्थमानं स्वदेशीयं वाप्यपकृत्योपगृहीतम् ॥ कZ_०१.२१.०२ ॥

Transliteration

pitṛpaitāmahaṃ sambandhānubaddhaṃ śikṣitamanuraktaṃ kṛtakarmāṇaṃ ca janamāsannaṃ kurvīta nānyatodeśīyamakṛtārthamānaṃ svadeśīyaṃ vāpyapakṛtyopagṛhītam

Translation

ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖੇ ਜੋ ਪਿਤਾ-ਦਾਦਾ ਵਾਲੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ, ਪ੍ਰਸ਼ਿਖ਼ਤ, ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪਰਖੇ ਹੋਏ ਹੋਣ—ਨਾ ਤਾਂ ਲਾਭ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਏ ਪਰਦੇਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਜੋ ਗਲਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹੋਣ।

Word by Word

• पितृपैतामहम्: (connected with) father and grandfather (i.e., hereditary/ancestral)
• Type: Noun (adjectival)
• Root: पितृ/पैतामह
• Form: नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; विशेषणम् (सम्बन्धानुबद्धम् इत्यस्य)

• सम्बन्धानुबद्धम्: bound/attached by relationship (ties)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: अनुबन्ध (√बन्ध्)
• Form: नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; कर्मधारयवत् विशेषणम्; ‘सम्बन्धेन अनुबद्धम्’

• शिक्षितम्: trained, educated
• Type: Past passive participle (adjectival)
• Root: √शिक्ष्
• Form: नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; विशेषणम् (जनम्)

• अनुरक्तम्: attached, loyal, devoted
• Type: Past passive participle (adjectival)
• Root: अनु√रञ्ज्
• Form: नपुंसकलिङ्गे एकवचनम्; विशेषणम् (जनम्)

• कृतकर्माणम्: one who has performed (his) work; proven by action
• Type: Noun (adjectival)
• Root: कृतकर्मन् (√कृ)
• Form: पुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; विशेषणम् (जनम्)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्ययम्

• जनम्: a person/people (personnel)
• Type: Noun
• Root: जन
• Form: पुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; कर्म (कुर्वीत)

• आसन्नम्: near, close at hand
• Type: Adjective
• Root: आसन्न
• Form: पुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; विशेषणम् (जनम्)

• कुर्वीत: should make/should keep (near)
• Type: Verb
• Root: √कृ
• Form: विधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्; विध्यर्थः—‘should make/should keep’

• न: not
• Type: Negation
• Root: न
• Form: निषेधार्थक अव्ययम्

• अन्यतःदेशीयम्: one belonging to another country/region
• Type: Noun (adjectival)
• Root: अन्यतः + देशीय
• Form: पुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; विशेषणम् (जनम्—अनुवृत्तिः)

• अकृतार्थमानम्: one whose aims are unfulfilled; dissatisfied
• Type: Noun (adjectival)
• Root: अकृतार्थ + मान
• Form: पुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; विशेषणम् (जनम्—अनुवृत्तिः)

• स्वदेशीयम्: one belonging to one’s own country (native)
• Type: Noun (adjectival)
• Root: स्वदेशीय
• Form: पुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; विशेषणम् (जनम्—अनुवृत्तिः)

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक अव्ययम्

• अपकृत्य: having harmed; after wrongdoing
• Type: Gerund (absolutive)
• Root: अप√कृ
• Form: क्त्वान्त अव्ययम्; पूर्वक्रिया—‘having harmed/after doing wrong’

• उपगृहीतम्: taken in, accepted, received (back)
• Type: Past passive participle (adjectival)
• Root: उप√ग्रह्
• Form: पुंलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया; विशेषणम् (जनम्—अनुवृत्तिः)

Entities Mentioned

• trusted hereditary retainers
• outsiders
• co-opted offenders

More Details

FAQs

What is the key staffing principle in this verse?

Proximity to the ruler should be limited to trained and proven loyalists; opportunistic outsiders and compromised insiders are treated as high risk.