Sutra 11

Devanagari script

कुण्ठा बहवः श्रेयांसः स्कन्धविनियोगादनेकं कर्म कुर्वाणाः स्वेषामपाश्रयो युद्धे परेषां दुर्धर्षा विभीषणाश्च ॥ कZ_०७.१२.११ ॥

Transliteration

kuṇṭhā bahavaḥ śreyāṃsaḥ skandhaviniyogādanekaṃ karma kurvāṇāḥ sveṣāmapāśrayo yuddhe pareṣāṃ durdharṣā vibhīṣaṇāśca

Translation

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਧਾਰਣ (ਕੁਣ্ঠ) ਸੈਨਿਕ ਵਧੇਰੇ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਸਕੰਧ-ਵਿਨਿਯੋਗ (ਦਲਾਂ/ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਢੁੱਕਵੀਂ ਤਾਇਨਾਤੀ) ਨਾਲ ਉਹ ਕਈ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਲਈ ਪਰਸਪਰ ਸਹਾਰਾ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਦੁੱਧਰਸ਼ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Word by Word

कुण्ठाःblunt / dull / not sharp (in capability)

बहवःmany

श्रेयांसःbetter / superior

स्कन्ध-विनियोगात्from/owing to the assignment (deployment) of divisions/units

अनेकम्many / manifold

कर्मtask / action / work

कुर्वाणाःdoing / performing

स्वेषाम्of their own (people) / of themselves

अपाश्रयःwithout support / without backing

युद्धेin battle / in war

परेषाम्of the enemies / of others

दुर्धर्षाःhard to attack / difficult to overpower

विभीषणाःterrifying / causing dread

चand

Entities Mentioned

skandha (corps/arms)

kuṇṭha troops

FAQs

How does 'skandha-viniyoga' change the value of non-elite troops?

Organized allocation across arms and tasks turns sheer numbers into functional versatility—guarding, labor, logistics, and battlefield depth—creating mutual support and deterrence.