Sutra 15
Devanagari script
तस्य द्विरथोत्तरा वृद्धिरैकविंशतिरथादिति ॥ कZ_१०.५.१५ ॥
Transliteration
tasya dvirathottarā vṛddhir aikaviṃśatirathād iti
Translation
ਉਸ (ਸਮਵਿਊਹ) ਦੀ ਵਾਧਾ ਦੋ-ਦੋ ਰਥ ਜੋੜ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇੱਕੀ ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ।
Word by Word
तस्यof that; its
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं), सर्वनाम-प्रातिपदिकम्
द्विरथोत्तराhaving an increment of two chariots (two-chariot-higher)
द्विरथोत्तरा:
TypeAdjective (compound)
Rootद्वि + रथ + उत्तर
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘वृद्धिः’ इत्यस्य विशेषणम्; समासः: द्वि-रथ-उत्तर- (द्विरथात् उत्तरः = ‘two chariots more’)
वृद्धिःincrease; increment
वृद्धिः:
TypeNoun
Rootवृध् (वर्धने) → वृद्धि
Formस्त्रीलिङ्गः प्रथमा-एकवचनम्
एकविंशतिःtwenty-one
एकविंशतिः:
TypeNumeral (Noun)
Rootएक + विंशति
Formस्त्रीलिङ्गः प्रथमा-एकवचनम् (संख्यावाचक-शब्दः)
रथात्from (the count of) chariots; than chariots
रथात्:
TypeNoun
Rootरथ
Formपुंलिङ्गः पञ्चमी-एकवचनम् (अपादान/तुलनार्थे)
इतिthus; as follows
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formअव्ययम्; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्नम्
Entities Mentioned
I
increment ruleC
chariot countsFAQs
Even-number increments preserve bilateral symmetry (left/right) and keep wings balanced while scaling the formation.
A minimum viable baseline size for this formation family, from which standardized expansions are authorized.