Sutra 64
Devanagari script
शेषाणां कर्मणां निष्पत्तिवेतनं शिल्पिनां कल्पयेत् ॥ कZ_०४.१.६४ ॥
Transliteration
śeṣāṇāṃ karmaṇāṃ niṣpattivetanaṃ śilpināṃ kalpayet
Translation
ਬਾਕੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੰਮ ਦੀ ਪੂਰਤੀ/ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Word by Word
शेषाणाम्of the remaining (others)
शेषाणाम्:
TypeNoun/Adjective
Rootशेष
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Genitive plural), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; विशेषणरूपेण ‘कर्मणाम्’ इति पदस्य
कर्मणाम्of the works/tasks
कर्मणाम्:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Genitive plural), नपुंसकलिङ्ग
निष्पत्ति-वेतनम्completion-wage; payment on completion (piece-rate)
निष्पत्ति-वेतनम्:
TypeNoun
Rootवेतन (with पूर्वपद निष्पत्ति)
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग; ‘निष्पत्तेः वेतनम्’ = completion-based wage; कर्मधारय-भावः न, षष्ठीसमासः
शिल्पिनाम्of the artisans/craftsmen
शिल्पिनाम्:
TypeNoun
Rootशिल्पिन्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Genitive plural), पुंलिङ्ग
कल्पयेत्should prescribe/fix
कल्पयेत्:
TypeVerb
Rootकॢप् (कल्पयति)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; कर्ता (अध्याहृतः) = राजा/अधिकारी
Entities Mentioned
Ś
śilpin (artisan)S
state employer/administrator (implied)FAQs
It aligns pay with measurable output, limits time-padding and fraud, and simplifies auditing of state or regulated contracts.