Sutra 20
Devanagari script
कारणादाने प्रयासमाजीवं च परिसंख्याय बन्धं दद्यात् । इति क्षेत्रविवादः ॥ कZ_०३.९.२० ॥
Transliteration
kāraṇādāne prayāsamājīvaṃ ca parisaṃkhyāya bandhaṃ dadyāt | iti kṣetravivādaḥ
Translation
ਵਾਜਬ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ (ਸੰਪਤੀ) ਲੈਣ ‘ਤੇ, ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਅੰਕਲਨ ਕਰਕੇ, ਜੱਜ ਨੂੰ ਬੰਧ/ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ (ਕੈਦ) ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰ-ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਭਾਗ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Word by Word
कारणात्from the cause/ground (i.e., on the basis of the reason)
कारणात्:
TypeNoun
Rootकारण
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (अपादान)
आदानेin the matter of taking/appropriation
आदाने:
TypeNoun
Rootआदान
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन (अधिकरण)
प्रयासम्effort/labour
प्रयासम्:
TypeNoun
Rootप्रयास
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (कर्म)
आजीवम्livelihood/means of subsistence
आजीवम्:
TypeNoun
Rootआजीव
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (कर्म)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
परिसंख्यायhaving assessed/calculated
परिसंख्याय:
TypeVerb (Absolutive)
Rootपरि + सं + ख्या
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव); ‘परिसंख्याय’ = having calculated/assessed
बन्धम्a bond/penal obligation (security)
बन्धम्:
TypeNoun
Rootबन्ध
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (कर्म)
दद्यात्should give/should impose
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा (दाने)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय
क्षेत्रविवादः(this is) a land/field dispute
क्षेत्रविवादः:
TypeNoun
Rootक्षेत्र + विवाद
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘क्षेत्रस्य विवादः’
FAQs
Punishment is calibrated by practical impact and context—costs/effort and livelihood capacity—supporting proportional, administrable sanctions.