Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 16

तेषां द्वैधीभावे यतो बहवः शुचयोऽनुमता वा ततो नियच्छेयुः मध्यं वा गृह्णीयुः ॥ कZ_०३.९.१६ ॥

teṣāṃ dvaidhībhāve yato bahavaḥ śucayo'numatā vā tato niyaccheyuḥ madhyaṃ vā gṛhṇīyuḥ

ਜੇ ਉਹਨਾਂ (ਸਥਾਨਕ ਨਿਰਣੇਕਾਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਰਾਏ ਵੰਡ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫੈਸਲਾ ਉਸ ਪੱਖ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ/ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਮੰਨੇ ਗਏ ਲੋਕ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਸਮਝੌਤਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

तेषाम्of them / of those (parties)
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Gen. pl.), सर्वनाम-प्रातिपदिकम्
द्वैधीभावेin the state/policy of dual conduct (dvaidhībhāva)
द्वैधीभावे:
TypeNoun
Rootद्वैधीभाव
Formसप्तमी-एकवचनम् (Loc. sg.), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-भाववाचक (contextual)
यतःfrom which (reason); therefore/whereby
यतः:
TypeIndeclinable/Relative
Rootयत् (यद्-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः; कारण/हेतु-अर्थे ‘from which/wherefore’
बहवःmany (persons)
बहवः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootबहु
Formप्रथमा-बहुवचनम् (Nom. pl.), पुंलिङ्गः
शुचयःthe pure/untainted; honest (people)
शुचयः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootशुचि
Formप्रथमा-बहुवचनम् (Nom. pl.), पुंलिङ्गः
अनुमताःapproved; accepted
अनुमताः:
TypeParticiple (Past Passive Participle)
Rootअनु√मन् (मन्) → अनुमत (ppp)
Formप्रथमा-बहुवचनम् (Nom. pl.), पुंलिङ्गः; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
ततःfrom that; thereupon; therefore
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततस्
Formअव्ययम्; अपादान/हेतु/अनन्तर-अर्थे ‘therefrom/thereupon’
नियच्छेयुःthey should restrain / they should check
नियच्छेयुः:
TypeVerb
Rootनि√यम् (यम्)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; धातुः: यम् ‘to restrain/hold’, उपसर्गः: नि-
मध्यम्the middle (course/position)
मध्यम्:
TypeNoun/Adjective
Rootमध्य
Formद्वितीया-एकवचनम् (Acc. sg.), नपुंसकलिङ्गः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
गृह्णीयुःthey should take / adopt
गृह्णीयुः:
TypeVerb
Root√ग्रह्
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
Ś
śuci (reputable persons)
A
anumata (recognized authorities)

FAQs

Follow the side backed by more credible/recognized persons; if still unresolved, adopt a compromise (madhya) settlement.