Sutra 22
Devanagari script
त्रिपक्षादूर्ध्वमनभिसारं राजा हरेत्स्वामी वा स्वकरणेन ॥ कZ_०३.१६.२२ ॥
Transliteration
tripakṣād ūrdhvam anabhisāraṃ rājā haret svāmī vā svakaraṇena
Translation
ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ (ਪਖਵਾਡਿਆਂ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ ਕੋਈ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਨਾ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਹ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਮਾਲਕ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Word by Word
त्रिपक्षात्after three fortnights (after a prescribed period)
त्रिपक्षात्:
TypeNoun
Rootत्रि + पक्ष
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन; अपादान (काल-सीमा: ‘त्रिपक्षात्’ = तीन पक्ष/पखवाड़ों के बाद)
ऊर्ध्वम्thereafter; after that
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable (Adverb)
Rootऊर्ध्व
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (काल/क्रम: ‘thereafter/above/afterwards’)
अनभिसारम्without (the claimant’s) formal appearance/claim (ex parte)
अनभिसारम्:
TypeNoun (used adverbially)
Rootअन- + अभिसार
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (अभिसार-रहितम् = बिना ‘अभिसार’ के/बिना अभियोग-प्रवेश के)
राजाthe king
राजा:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; कर्ता
हरेत्should take; should appropriate
हरेत्:
TypeVerb
Rootहृ
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; ‘should take/appropriate’
स्वामीor the owner
स्वामी:
TypeNoun
Rootस्वामिन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विकल्प-कर्ता (राजा … वा स्वामी)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
स्वकरणेनby his own agency; personally
स्वकरणेन:
TypeNoun
Rootस्व + करण
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन; करण (instrumental: ‘by one’s own agency/hand’)
Entities Mentioned
R
rājā (king/state)S
svāmī (owner)FAQs
It incentivizes timely claims and administrative closure while preserving a proof-based pathway for rightful owners to reclaim property.