Sutra 5

Devanagari script

प्रेतं व्यसनगतं वा नोपनिधिमभ्यावहेत् ॥ कZ_०३.१२.०५ ॥

Transliteration

pretaṃ vyasanagataṃ vā nopanidhimabhyāvahet

Translation

ਜੋ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਫ਼ਤ/ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਜਮ੍ਹਾਂ (ਨਿਕਸ਼ੇਪ) ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾ ਕਰੇ।

Word by Word

• प्रेतम्: a corpse, the dead body
• Type: Noun (past passive participle used substantively)
• Root: √इ (इण्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; क्त-प्रत्ययान्त (प्र-√इ + क्त = प्रेत)

• व्यसनगतम्: one who has fallen into misfortune/distress
• Type: Adjective (past participle)
• Root: √गम्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; व्यसन + गत (क्त-प्रत्ययान्त); प्रेतम् इत्यस्य विशेषणम्

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम्

• न: not
• Type: Particle (negation)
• Root: न
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम्

• उपनिधिम्: a deposit; entrusted property
• Type: Noun
• Root: उप + √नि + √धा
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; उपनिधि-शब्दः

• अभ्यावहेत्: should bring/take away (here: should not bring/appropriate)
• Type: Verb
• Root: अभि + आ + √वह्
• Form: लोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/निषेध-प्रयोगे विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन; धातुः √वह्; उपसर्गाः अभि-, आ-; अर्थः ‘आनयेत्/उपहरेत्’

Entities Mentioned

• deceased
• distressed person

More Details

FAQs

What governance logic underlies exempting the distressed from compulsion?

It prevents coercive enforcement from worsening crises and aligns enforcement with capacity, preserving legitimacy and social order.