Sutra 36
Devanagari script
राजन्यं वैश्यं वा मा तवेष्टापूर्तफलं कपालहस्तः शत्रुकुलं भिक्षार्थी गच्छेः इति ॥ कZ_०३.११.३६ ॥
Transliteration
rājanyaṃ vaiśyaṃ vā mā taveṣṭāpūrtaphalaṃ kapālahastaḥ śatrukulaṃ bhikṣārthī gaccheḥ iti
Translation
ਖ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ (ਸਾਕਸ਼ੀ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ— “ਤੇਰੇ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਹਿਤ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ; ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਭਿੱਖਾ-ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਘਰ ਭਿੱਖ ਮੰਗਣ ਜਾ।”
Word by Word
राजन्यम्a Kshatriya (member of the royal/warrior class)
राजन्यम्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (कर्म)
वैश्यम्a Vaishya (member of the commoner/merchant-agricultural class)
वैश्यम्:
TypeNoun
Rootविश्
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (कर्म)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
माdo not
मा:
TypeParticle
Rootमा
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (आज्ञार्थे/विधौ निषेधः)
त्वyour
त्व:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formषष्ठी एकवचनम् (सम्बन्धः) — एन्क्लिटिक-रूपम्
इष्टापूर्तफलम्the merit/reward of sacrificial and charitable acts (ishta) and public works (purta)
इष्टापूर्तफलम्:
TypeNoun
Rootफल
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (कर्म)
कपालहस्तःone holding a begging bowl (a beggar/ascetic with a bowl in hand)
कपालहस्तः:
TypeNoun
Rootहस्त
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (कर्तृ)
शत्रुकुलम्the enemy’s family/household/lineage
शत्रुकुलम्:
TypeNoun
Rootकुल
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (कर्म/गन्तव्य-देशः)
भिक्षार्थीseeking alms (a mendicant)
भिक्षार्थी:
TypeNoun
Rootअर्थिन्
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (कर्तृ)
गच्छेःyou should go / (with mā) you should not go
गच्छेः:
TypeVerb
Rootगम्
Formलिङ् (विधिलिङ्/आशीर्लिङ्-प्रायः), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; निषेधेन (मा) सह ‘मा गच्छेः’ = ‘do not go’
इतिthus (so said/quoted)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्ययम्
Entities Mentioned
K
Kṣatriya (rājanya)V
VaiśyaFAQs
Deterrence works best when the threatened loss targets what the group values most (honor, merit, standing), improving truthful compliance without constant enforcement.