Adhyakshaprachara Adhyaya 22 Sutra 6 - Arthashastra | Punjabi | Vedapath

Kautilya

Sutra 6

Devanagari script

क्षौमदुकूलक्रिमितानकङ्कटहरितालमनःशिलाञ्जनहिङ्गुलुकलोहवर्णधातूनां चन्दनागुरुकटुककिण्वावराणां चर्मदन्तास्तरणप्रावरणक्रिमिजातानामाजैडकस्य च दशभागः पञ्चदशभागो वा ॥ कZ_०२.२२.०६ ॥

Transliteration

kṣaumadukūlakrimitānakaṅkaṭaharitālamanaḥśilāñjanahiṅgulukalohavarṇadhātūnāṃ candanāgurukaṭukakiṇvāvarāṇāṃ carmadantāstaraṇaprāvaraṇakrimijātānām ājaiḍakasya ca daśabhāgaḥ pañcadaśabhāgo vā

Translation

ਸਣ, ਬਰੀਕ ਕੱਪੜਾ, ਰੇਸ਼ਮ, ਟਿਨ, ਤਾਂਬਾ/ਕਾਂਸੀ, ਹਰਤਾਲ, ਮਨਹਸ਼ੀਲਾ, ਅੰਜਨ, ਹਿੰਗੁਲ, ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਖਣਿਜ; ਅਤੇ ਚੰਦਨ, ਅਗਰੂ, ਤਿੱਖੇ ਸੁਗੰਧੀ ਦ੍ਰਵ੍ਯ, ਕਿਣ੍ਵ (ਖਮੀਰ/ਖਮੀਰਿਤ ਪਦਾਰਥ) ਆਦਿ; ਨਾਲ ਹੀ ਚਮੜਾ, ਦੰਤ (ਹਾਥੀਦੰਤ), ਬਿਸਤਰਾ, ਢੱਕਣ/ਆਵਰਨ, ਰੇਸ਼ਮ-ਕੀੜੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ-ਭੇਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਲਕ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਜਾਂ ਪੰਦਰਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

Word by Word

क्षौमदुकूलक्रिमितानकङ्कटहरितालमनःशिलाञ्जनहिङ्गुलुकलोहवर्णधातूनाम्of (the commodities such as) linen, silk-cloth, kṛmi-tāna, tin, orpiment, realgar, collyrium, cinnabar, black metal, and colored minerals/metals

चन्दनागुरुकटुककिण्वावराणाम्of sandalwood, agaru, pungent drugs, ferment (kiṇva), and avara-type goods

चर्मदन्तास्तरणप्रावरणक्रिमिजातानाम्of the kinds of leather, ivory, bedding/spreads, coverings/garments, and worm-produced goods

आजैडकस्यof ājaidaka (a specified assessed item/category)

चand

दशभागःa tenth share (10%)

पञ्चदशभागःor a fifteenth share (15%)

वाor

Entities Mentioned

textile traders

mineral/metal traders

aromatic goods merchants

customs classifiers

FAQs

What does the option 'one-tenth or one-fifteenth' suggest?

Administrative discretion within a band—rates could vary by region, supply conditions, strategic importance, or policy aims (encouragement vs. restraint).