Sutra 36
Devanagari script
तस्य पुत्रदारमुपगृह्य रात्रौ हतमिति ख्यापयेत् ॥ कZ_०९.६.३६ ॥
Transliteration
tasya putradāram upagṛhya rātrau hatam iti khyāpayet
Translation
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਕੇ, “ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ” ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਾਈ ਜਾਵੇ।
Word by Word
तस्यof him / his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं), सर्वनाम-प्रातिपदिकम्; ‘उसके/उसका’
पुत्रson
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formद्वितीया-एकवचनम् (पुं), अकारान्त; (समास-पूर्वपद रूप में)
दारम्wife (spouse)
दारम्:
TypeNoun
Rootदार
Formद्वितीया-एकवचनम् (पुं), ‘दार’ (पत्नी/पत्नीजन) का प्रयोग; (समास-उत्तरपद रूप में)
उपगृह्यhaving seized / having taken into custody
उपगृह्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootउप-ग्रह्
Formक्त्वान्त अव्यय (ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय); ‘उप’ उपसर्ग + √ग्रह्; अर्थ: ‘पकड़/अपने वश में करके/ग्रहण करके’
रात्रौat night
रात्रौ:
TypeNoun (used adverbially)
Rootरात्रि
Formसप्तमी-एकवचनम् (स्त्री), इकारान्त; क्रियाविशेषणवत्—‘रात में’
हतम्killed / dead
हतम्:
TypeParticiple (Past Passive Participle)
Rootहन्
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; ‘मारा हुआ/मृत’ (इति-पूर्वक उद्धृत-वाक्यांश में)
इतिthus / saying “(he is) killed”
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक अव्यय; ‘ऐसा कहकर/कि’
ख्यापयेत्he should cause it to be announced / make it known
ख्यापयेत्:
TypeVerb
Rootख्यापय् (√ख्या + णिच्)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष-एकवचनम्; णिच्-प्रयोग (कारणार्थ): ‘घोषित/प्रसिद्ध कराए’
Entities Mentioned
F
family dependents (son, wife)T
targeted officialFAQs
It prevents counter-narratives, provides leverage over associates, and stabilizes the intended public story about the event.