Sutra 34
Devanagari script
महापराधानर्थमानाभ्यामुपगृह्य वा शस्त्ररसाग्निभिरमित्रे प्रणिदध्यात् ॥ कZ_०९.६.३४ ॥
Transliteration
mahāparādhān arthamānābhyām upagṛhya vā śastrarasāgnibhir amitre praṇidadhyāt
Translation
ਜਾਂ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਕੇ, ਜਾਂ ਧਨ ਅਤੇ ਮਾਨ (ਲੋਭ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ) ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਵਿਸ਼/ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਜਾਂ ਅੱਗ ਰਾਹੀਂ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਉਪਾਅ ਲਾਗੂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
Word by Word
महापराधa grave offence
महापराध:
TypeNoun
Rootपराध
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपद; अर्थतः ‘महान् अपराधः’)
अनर्थby harm, by misfortune
अनर्थ:
TypeNoun
Rootअर्थ (नञ्-पूर्वक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन (अनर्थेन)
मानby honour (appeal to honour)
मान:
TypeNoun
Rootमान
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन (मानेन)
आभ्याम्by these two
आभ्याम्:
TypePronoun
Rootइदम् (द्वि-प्रयोग)
Formसर्वनाम; तृतीया/चतुर्थी/पञ्चमी द्विवचन; ‘(एताभ्याम्) = by/with these two’
उपगृह्यhaving seized/secured (him)
उपगृह्य:
TypeVerb
Rootउप-ग्रह्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having seized/secured, having taken hold of’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formनिपात; विकल्पार्थक
शस्त्रwith weapons
शस्त्र:
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (शस्त्रैः)
रसwith poison
रस:
TypeNoun
Rootरस
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (रसैः)
अग्निwith fire
अग्नि:
TypeNoun
Rootअग्नि
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (अग्निभिः)
अमित्रेagainst/on the enemy
अमित्रे:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
प्रणिदध्यात्he should apply/plant (these means)
प्रणिदध्यात्:
TypeVerb
Rootप्र-नि-धा
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; ‘he should place/implant/dispatch’
Entities Mentioned
E
enemy (amitra)W
weaponsP
poison (rasa)F
fire (agni)FAQs
First secure leverage (via grave charges or inducement/status), then operationalize that leverage for hostile-action capability against the enemy.
They are scalable tools of recruitment: money buys compliance; honor legitimizes and stabilizes allegiance.