Sutra 9
सैन्यमनेकमनेकस्थमुक्तमनुक्तं वा विलोपार्थं यदुत्तिष्ठति तदौत्साहिकं अभक्तवेतनं विलोपविष्टिप्रतापकरं भेद्यं परेषामभेद्यं तुल्यदेशजातिशिल्पप्रायं संहतं महत् । इति बलोपादानकालाह् ॥ कZ_०९.२.०९ ॥
sainyam anekam aneka-stham uktaṃ anuktaṃ vā vilopārthaṃ yad uttiṣṭhati tad autsāhikaṃ; abhakta-vetanaṃ vilopa-viṣṭi-pratāpa-karaṃ bhedyaṃ pareṣām abhedyaṃ tulya-deśa-jāti-śilpa-prāyaṃ saṃhataṃ mahat | iti bala-upādāna-kālāḥ |
ਜੋ ਫੌਜ ਅਨੇਕ ਅੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਵੇ, ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਵੇ, ਬੁਲਾਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਬੁਲਾਏ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਲੁੱਟ ਹੋਵੇ—ਉਹ ‘ਔਤਸਾਹਿਕ’ ਬਲ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਜਾਂ ਅਨਿਯਮਿਤ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲੁੱਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਟੀ/ਬੇਗਾਰ ਨਾਲ ਜੀਊਂਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਭੇਦਯ (ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵੱਲ ਮੋੜੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ) ਪਰ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਭੇਦਣਾ ਔਖਾ; ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕੋ ਇਲਾਕੇ, ਸਮੁਦਾਇ/ਜਾਤ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇ/ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਸਾਂਝ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ, ਸੰਘਟਿਤ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹਨ।
FAQs
It is sustained by plunder and coercion rather than regular pay, so it can drift into predation, indiscipline, and bargaining/defection when incentives change.
Internally it can be induced to split through targeted incentives and leadership manipulation; externally, its shared identity and cohesion can make rival attempts at splitting it harder unless intelligence is precise.