Adhyaya 351
स्त्रीलिङ्गशब्दसिद्धरूपम् (The Established Forms of Feminine Nouns)
ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿੰਗ ਰੂਪ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੰਦ ਸਤ੍ਰੀਲਿੰਗ ਸ਼ਬਦ-ਸਿੱਧ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ, ਪਾਠ/ਉਚਾਰਣ-ਯੋਗ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ‘ਰਾਮਾ’ (ਆਕਾਰਾਂਤ) ਮਾਡਲ ਦੇ ਵਿਭਕਤੀ ਰੂਪ, ਫਿਰ ‘ਨਦੀ’ ਵਰਗੇ ਈਕਾਰਾਂਤ, ‘ਸ਼੍ਰੀ’ ਅਤੇ ‘ਸਤ੍ਰੀ’ ਜਿਹੇ ਮਾਨਯ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ, ਅਤੇ ਵਾਕ੍, ਸ਼੍ਰਗ੍, ਦ੍ਯੌਃ, ਸਮਿਤ੍, ਦ੍ਰਿਸ਼ਤ੍ ਆਦਿ ਵਿਆੰਜਨੰਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਂਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ‘ਅਸੌ/ਅਮੂ’ ਲੜੀ ਦੇ ਸਰਵਨਾਮਿਕ-ਸੂਚਕ ਰੂਪ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਯੈ/ਸ਼੍ਰੀਯੇ, ਭਵਤੀ→ਭਵੰਤ੍ਯ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੂਚੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਟੀਕਾ-ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਲਈ ਆਗਨੇਯ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਵਿਆਕਰਣ-ਪੁਰਾਣ ਸਮਨਵਯ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It emphasizes standardized, memorisable case-form listings for feminine nouns—starting with the Ramā ā-stem paradigm, then mapping other feminine stems and irregulars (nadī, śrī, strī, vāk, śrag, dyaus) and recording sanctioned alternants (e.g., śriyai/śriye; bhavatī → bhavanty).
By ensuring grammatical correctness in sacred speech—scripture study, mantra recitation, and ritual address—this technical training supports dharma through precision, protecting meaning and supporting disciplined (śāstra-aligned) practice.