Adhyaya 207
Chapter 207: कौमुदव्रतं (Kaumuda-vrata)
ਵ੍ਰਤ-ਖੰਡ ਦੀ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਕੌਮੁਦ-ਵ੍ਰਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਆਸ਼ਵਿਨ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ। ਸਾਧਕ ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਉਪਵਾਸ, ਹਰਿਨਾਮ ਜਪ ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪੂਜਾ-ਕ੍ਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਚੰਦਨ, ਅਗਰੂ, ਕੇਸਰ/ਕੁੰਕੁਮ ਦਾ ਲੇਪ ਅਤੇ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਕ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਲਗਾਤਾਰ ਜਗਾ ਕੇ ਪਾਇਸ, ਆਪੂਪ, ਮੋਦਕ ਆਦਿ ਦਾ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਓਂ ਨਮੋ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਖ਼ਿਮਾ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ‘ਜਾਗ੍ਰਤ’ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਫਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It is prescribed for the bright fortnight (śukla-pakṣa) of Āśvina/Āśvayuja, with Ekādaśī fasting and Dvādaśī worship, sustained as a month-long observance.
Anointing Viṣṇu with sandalwood, agaru, and saffron; offering lotus/blue-lotus (or jasmine); maintaining an oil lamp; presenting naivedya such as pāyasa, āpūpa, and modaka; reciting “Oṃ namo Vāsudevāya”; seeking forgiveness; and feeding a brāhmaṇa as part of completion.