Adhyaya 200
Dīpadāna-vrata (The Vow of Offering Lamps)
ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਦੀਪਦਾਨ-ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀਵਾ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਜਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਰਵ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਅਤੁੱਲ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੁਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸਵਰਗੀ ਭੋਗ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਲਲਿਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਕ ਅਣਜਾਣੇ ਕੀਤਾ ਕਰਮ ਵੀ ਮਹਾਫਲਦਾਇਕ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜਕੁਲ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਦਾਂਪਤ੍ਯ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਦੀਵਾ ਚੋਰੀ ਦੀ ਘੋਰ ਨਿੰਦਾ ਹੈ—ਮੂਕ/ਜੜ ਜਨਮ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਰ-ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਤਨ ਦਾ ਫਲ। ਇੰਦ੍ਰੀਅ ਭੋਗ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਾਮਨਾ ਅਤੇ ਪਰ-ਇਸਤਰੀ ਗਮਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਹਰਿਨਾਮ ਜਪ ਅਤੇ ਸਾਦੇ ਅਰਪਣ ਵਜੋਂ ਦੀਪਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੀਪਦਾਨ ਸਭ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰਵਣ-ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਉੱਚ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Offer a lamp—ideally sustained as a yearly practice—in a deity’s shrine (especially Viṣṇu’s) or a brāhmaṇa’s home; the act is taught as a high-merit vrata granting prosperity, longevity, clarity of sight, and higher worlds, ultimately supporting liberation.
Kārttika is presented as a peak season of ritual potency: lamp-giving then is said to yield exceptional heavenly results, surpassing ordinary times and amplifying vrata-fruit.
It demonstrates that even an unpremeditated or indirect contribution to a lamp-offering in a Viṣṇu temple can generate powerful puṇya, underscoring the vow’s efficacy and the sacredness of temple-based offerings.
The chapter condemns dīpa-theft with severe karmic outcomes and uses hell imagery to caution against negligence, sense-addiction, and sexual misconduct (adultery), redirecting the practitioner toward dharmic restraint and Hari-nāma.