Adhyaya 180
Chapter 180 — Pañcamī-vratāni (The Pañcamī Observances)
ਵ੍ਰਤ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਪੰਚਮੀ-ਵ੍ਰਤਾਂ ਦਾ ਨਿਯਤ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਪਰਮ ਫਲ—ਆਰੋਗ੍ਯ, ਸਵਰਗ-ਫਲ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼—ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰ/ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਪਾਠਾਂਤਰ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਵਿਧੀ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਭਸ, ਨਭਸ੍ਯ, ਆਸ਼ਵਿਨ ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਾਸੁਕੀ, ਤਕਸ਼ਕ, ਪੂਜ੍ਯ, ਕਾਲਿਯ, ਮਣਿਭਦ੍ਰ, ਐਰਾਵਤ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਕੋਟਕ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ-ਜਪ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਤੇ ਮੰਗਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਫਲ ਵਜੋਂ ਨਿਰਭੈਤਾ, ਦੀਰਘ ਆਯੁ, ਗਿਆਨ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It is presented as a vrata that yields health (ārōgya), heavenly merit (svarga), and liberation (mokṣa), demonstrating the chapter’s integration of worldly welfare and spiritual attainment.
The chapter specifies the śukla-pakṣa (bright fortnight) of Nabhas, Nabhasya, Āśvina, and Kārttika.
Vāsuki, Takṣaka, Pūjya, Kāliya, Maṇibhadra, Airāvata, Dhṛtarāṣṭra, Karkoṭaka, and Dhanañjaya.
Fearlessness, long life, knowledge, fame, and prosperity.