
Chapter 312 — Various Mantras (नानामन्त्राः)
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਵਿਨਾਇਕ (ਗਣੇਸ਼) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਸੰਖੇਪ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਕ੍ਰਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਆਧਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਰਚਨਾ ਦੇ ਨਿਆਸ, “ਹੂੰ ਫਟ” ਵਾਲਾ ਕਵਚ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਘਨੇਸ਼ ਦਾ ਬਾਹਰੀ/ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਵਾਹਨ। ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ-ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਭੈਰਵ/ਵਟੁਕ ਆਦਿ ਸਹਚਰ-ਨਾਮਮਾਲਾ, ਬੀਜ (ਐਂ, ਕ੍ਸ਼ੈਂ, ਹ੍ਰੀਂ) ਅਤੇ ਅਭਯ, ਪੁਸਤਕ, ਵਰਦ, ਮਾਲਾ ਵਰਗੇ ਰੂਪ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜਾਲ-ਵਿਨਿਆਸ, ਹ੍ਰਿਦਯਾਦਿ-ਨਿਆਸ ਅਤੇ ਕਾਮਕ (ਇੱਛਾ-ਪੂਰਤੀ) ਸਮਾਪਤੀ-ਵਿਧੀ ਵੀ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਉੱਚਾਟਨ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਯੰਤਰ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ-ਸਾਮਗਰੀ ਅਤੇ ਸੂਤਰ-ਬੰਧਨ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ/ਵਿਜੈ ਮੰਤ੍ਰ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਆਵਾਹਨ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਆਯੁ, ਨਿਰਭੈਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਅ—ਤਿਲਕ/ਅੰਜਨ, ਸਪਰਸ਼, ਤਿਲ-ਹੋਮ, ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਭੋਜਨ—ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਲਿੰਨਾ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ, ਸ਼ਡੰਗ, ਲਾਲ ਤ੍ਰਿਕੋਣ ਧਿਆਨ, ਦਿਗ-ਸਥਾਪਨਾ, ਕਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਚਿੰਤਨ, ਪੂਰਨ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਪਾਠ ਅਤੇ ਆਧਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ/ਕਮਲ/ਸਿੰਹਾਸਨ ਸਮੇਤ ਹ੍ਰਿਦਯ-ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे त्वरिताविद्या नामैकादशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ द्वादशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः नानामन्त्राः अग्निर् उवाच ॐ विनायकार्चनं वक्ष्ये यजेदाधारशक्तिकम् धर्माद्यष्टककन्दञ्च नालं पद्मञ्च कर्णिकाम्
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ‘ਤ੍ਵਰਿਤਾ-ਵਿਦਿਆ’ ਨਾਮਕ 311ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ 312ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ‘ਨਾਨਾ ਮੰਤ੍ਰ’ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਓਂ, ਮੈਂ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਆਧਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਆਦਿ ਅਸ਼ਟਕ, ਅਤੇ ਕੰਦ, ਨਾਲ, ਪਦਮ ਤੇ ਕਰ੍ਣਿਕਾ ਦੀ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।”
Verse 2
तारहेम्ना चेति ख केशरं त्रिगुनं पद्मं तीव्रञ्च ज्वलिनीं यजेत् नन्दाञ्च सुयशाञ्चोग्रां तेजोवतीं विन्ध्यवासिनीं
‘ਤਾਰ’ ਅਤੇ ‘ਹੇਮ’—ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ—ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਪਦਮ-ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਤੀਵਰਾ ਤੇ ਜ੍ਵਲਿਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੰਦਾ, ਸੁਯਸ਼ਾ, ਉਗਰਾ, ਤੇਜੋਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਂਧ੍ਯਵਾਸਿਨੀ ਦੀ ਵੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰੇ।
Verse 3
गणमूर्तिं गणपत्तिं हृदयं स्याद्गणं जयः एकदन्तोत्कटशिरःशिखायाचलकर्णिने
‘ਗਣਮੂਰਤੀ’ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਨਿਆਸ ਕਰੇ; ‘ਗਣਪਤੀ’ ਨੂੰ ਗਣਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਮੰਨੇ; ਅਤੇ ‘ਗਣੰ ਜਯಃ’ ਨੂੰ ਜਯ-ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਣੇ। ਇਕਦੰਤ, ਉਤਕਟ-ਸ਼ਿਰ, ਸ਼ਿਖਾ-ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਅਚਲ-ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਧਿਆਨ/ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।
Verse 4
गजवक्त्राय कवचं हूं फडन्तं तथाष्टकं महोदरो दण्डहस्तः पूर्वादौ मध्यतो यजेत्
ਗਜਵਕਤ੍ਰ (ਗਣੇਸ਼) ਲਈ ‘ਹੂੰ ਫਟ੍’ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕਵਚ-ਵਿਨਿਆਸ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਕ ਦਾ ਭੀ ਆਹਵਾਨ ਕਰੇ। ਮਹੋਦਰ ਅਤੇ ਦੰਡਹਸਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
Verse 5
जयो गणाधिपो गणनायको ऽथ गणेश्वरः वक्रतुण्ड एकदन्तोत्कटलम्बोदरो गज
ਜੈ ਹੋਵੇ! ਉਹ ਗਣਾਧਿਪ, ਗਣਨਾਇਕ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਹਨ; ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ, ਇਕਦੰਤ, ਉਤਕਟ ਲੰਬੋਦਰ ਅਤੇ ਗਜਵਦਨ (ਹਾਥੀ-ਮੁਖ) ਹਨ।
Verse 6
वक्त्रो विकटाननो ऽथ हूं पूर्वो विघ्ननाशनः धूम्रवर्णो महेन्द्राद्यो वाह्ये विघ्नेशपूजनम्
‘ਵਕਤ੍ਰ’, ‘ਵਿਕਟਾਨਨ’, ਫਿਰ ਬੀਜ ‘ਹੂੰ’; ‘ਪੂਰਵ’, ‘ਵਿਘਨਨਾਸ਼ਨ’; ‘ਧੂਮ੍ਰਵਰਨ’; ਅਤੇ ‘ਮਹੇਂਦ੍ਰ’ ਆਦਿ—ਇਹ ਵਿਘਨੇਸ਼ (ਗਣੇਸ਼) ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਆਹਵਾਨ ਲਈ ਨਾਮ-ਰੂਪ ਹਨ।
Verse 7
त्रिपुरापूजनं वक्ष्ये असिताङ्गो रुरुस् तथा चण्डः क्रोधस्तथोन्मत्तः कपाली भीषणः क्रमात्
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ-ਪੂਜਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸਿਤਾਂਗ, ਰੁਰੂ, ਚੰਡ, ਕ੍ਰੋਧ, ਉਨਮੱਤ, ਕਪਾਲੀ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਣ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਹਵਾਨ/ਸਥਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 8
संहारो भैरवो ब्राह्मीर्मुख्या ह्रस्वास्तु भैरबाः ब्रह्माणीषण्मुखा दीर्घा अग्न्यादौ वटुकाः क्रमात्
‘ਸੰਹਾਰ’ ਭੈਰਵ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮੀਓਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਮੁੱਖ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੈਰਵ ਮੰਤ੍ਰ ਹ੍ਰਸਵ ਬੀਜ-ਰੂਪ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ‘ਸ਼ਣਮੁਖਾ’ ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਰਘ (ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ) ਰੂਪ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵਟੁਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Verse 9
समयपुत्रो वटुको योगिनीपुत्रकस् तथा सिद्धपुत्रश् च वटुकः कुलपुत्रश् चतुर्थकः
ਵਟੁਕ ਨੂੰ ‘ਸਮਯ-ਪੁੱਤਰ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਯੋਗਿਨੀ-ਪੁੱਤਰਕ’ ਅਤੇ ‘ਸਿੱਧ-ਪੁੱਤਰ’ ਵੀ। ਚੌਥਾ ਨਾਮ ‘ਕੁਲ-ਪੁੱਤਰ’ ਹੈ।
Verse 10
हेतुकः क्षेत्रपालश् च त्रिपुरान्तो द्वितीयकः अग्निवेतालो ऽग्निजिह्वः कराली काललोचनः
‘ਹੇਤੁਕ’, ‘ਖੇਤਰਪਾਲ’ (ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਸਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ), ‘ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤ’ (ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ), ‘ਦ੍ਵਿਤੀਯਕ’ (ਦੂਜਾ/ਸਹਚਰ), ‘ਅਗਨੀ-ਵੇਤਾਲ’ (ਅਗਨਿਮਯ ਵੇਤਾਲ), ‘ਅਗਨੀ-ਜਿਹਵ’ (ਅਗਨੀ-ਜਿਹਵਾ), ‘ਕਰਾਲੀ’ ਅਤੇ ‘ਕਾਲਲੋਚਨ’—ਇਹ ਨਾਮ ਹਨ।
Verse 11
एकपादश् च भीमाक्ष ऐं क्षें प्रेतस्तयासनं ऐं ह्रीं द्वौश् च त्रिपुरा पद्मासनसमास्थिता
‘ਏਕਪਾਦ’ ਅਤੇ ‘ਭੀਮਾਕ੍ਸ਼’; ਬੀਜ ਅੱਖਰ ‘ਐਂ’ ਅਤੇ ‘ਕ੍ਸ਼ੇਂ’—ਦੇਵੀ ਪ੍ਰੇਤ ਨੂੰ ਆਸਨ ਬਣਾ ਕੇ ਬੈਠੀ ਹੈ; ਅਤੇ ‘ਐਂ’ ‘ਹ੍ਰੀਂ’—ਇਹ ਦੋ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹਨ, ਜੋ ਪਦਮਾਸਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸਥਿਤ ਹੈ।
Verse 12
विभ्रत्यभयपुस्तञ्च वामे वरदमालिकाम् विवासिनीमिति ख त्रिपुरायजनमिति ख , छ , ज , ञ , ट च मूलेन हृदयादि स्याज्जालपूर्णञ्च कामकम्
ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਭਯ-ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਣ ਕਰਦੀ, ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਰਦ-ਮੁਦਰਾ ਤੇ ਜਪਮਾਲਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ‘ਖ’ (ਅਤੇ ਖ, ਛ, ਜ, ਞ, ਟ) ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ‘ਵਿਵਾਸਿਨੀ’ ਅਤੇ ‘ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਯਜਨ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹ੍ਰਿਦਯ ਆਦਿ ਨਿਆਸ ਕਰਨੇ ਹਨ; ਮੰਤ੍ਰ-ਜਾਲ ਪੂਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ‘ਕਾਮਕਮ’ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਤੀ ਕਰਮ ਪੂਰਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 13
गोमध्ये नाम संलिख्य चाष्टपत्रे च मध्यतः श्मशानादिपटे श्मशानाङ्गारेण विलेखयेत्
ਅੱਠ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ (ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ) ਨਾਮ ਲਿਖ ਕੇ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ-ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਕਪੜੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੇ ਅੰਗਾਰ/ਰਾਖ ਨਾਲ ਉਹ ਲਿਖਤ ਅੰਕਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Verse 14
चिताङ्गारपिष्टकेन मूर्तिं ध्यात्वा तु तस्य च क्षिप्त्वोदरे नीलसूत्रैर् वेष्ट्य चोच्चाठनं भवेत्
ਚਿਤਾ ਦੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੇਈ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ/ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਦਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਨੀਲੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਣ ਨਾਲ ਉੱਚਾਟਨ (ਦੂਰ ਭਜਾਉਣਾ) ਕਰਮ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 15
ॐ नमो भगवति ज्वालामानिनि गृध्रगणपरिवृते स्वाहा युद्धेगच्छन् जपन्मन्त्रं पुमान् साक्षाज्जयी भवेत् ॐ श्रीं ह्रीं क्लीं श्रियै नमः उत्तरादौ च घृणिनी सूर्या पुज्या चतुर्दले
“ਓਂ ਨਮੋ ਭਗਵਤੀ ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਨਿਨੀ ਗ੍ਰਿਧ੍ਰਗਣਪਰਿਵ੍ਰਤੇ ਸ੍ਵਾਹਾ।” ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜੇਤੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ: “ਓਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ ਕ੍ਲੀੰ ਸ਼੍ਰਿਯੈ ਨਮਃ।” ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਆਦਿ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਦਲ ਪਦਮ ਉੱਤੇ ‘ਘ੍ਰਿਣਿਨੀ’ ਅਤੇ ‘ਸੂਰਿਆ’ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Verse 16
आदित्या प्रभावती च हेमाद्रिमधुराश्रयः ॐ ह्रीं गौर्यै नमः गौरीमन्त्रः सर्वकरः होमाद्ध्यानाज्जपार्चनात्
ਉਹ ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਹੈ; ਹੇਮਾਦ੍ਰੀ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ। ‘ਓਂ ਹ੍ਰੀਂ ਗੌਰ੍ਯੈ ਨਮਃ’—ਇਹ ਗੌਰੀ-ਮੰਤ੍ਰ ਸਭ ਕਾਰਜ ਸਿਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਹੋਮ, ਧਿਆਨ, ਜਪ ਅਤੇ ਅਰਚਨਾ ਨਾਲ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Verse 17
रक्ता चतुर्भुजा पाशवरदा दक्षिणे करे अङ्कुशाभययुक्तान्तां प्रार्थ्य सिद्धात्मना पुमान्
ਲਾਲ ਵਰਣ ਵਾਲੀ, ਚਾਰ ਭੁਜਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ—ਪਾਸ਼ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਅਭਯ ਮੁਦਰਾ ਯੁਕਤ—ਉਸ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧ ਚਿੱਤ ਪੁਰਖ ਉਸ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰੇ।
Verse 18
जीवेद्वर्षशतं धीमान्न चौरारिभयं भवेत् क्रुद्धः प्रसादी भवति युधि मन्त्राम्बुपानतः
ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਜਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਚੋਰਾਂ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਲ ਪਾਨ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
Verse 19
अञ्जनं तिलकं वश्ये जिह्वाग्रे कविता भवेत् तज्जपान्मैथुनं वश्ये तज्जपाद्योनिवीक्षणम्
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅੰਜਨ ਅਤੇ ਤਿਲਕ ਵਜੋਂ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜੀਭ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਵਿਤਾ ਉਪਜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਜਪ ਨਾਲ ਮੈਥੁਨ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਜਪ ਨਾਲ ਯੋਨੀ-ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Verse 20
स्पर्शाद्वशी तिलहोमात्सर्वञ्चैव तु सिध्यति सप्ताभिमन्त्रितञ्चान्नं भुञ्जंस्तस्य श्रियः सदा
ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਛੂਹ ਨਾਲ (ਦੂਜਾ) ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਤਿਲ-ਹੋਮ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੱਤ ਵਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਅੰਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰੀ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
Verse 21
अर्धनारीशरूपो ऽयं लक्ष्म्यादिवैष्णवादिकः अनङ्गरूपा शक्तिश् च द्वितीया मदनातुरा
ਇਹ ਤੱਤ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ-ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੈਸ਼ਣਵ-ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੰਗ (ਕਾਮ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮਦਨਾਤੁਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੈ।
Verse 22
पवनवेगा भुवनपाला वै सव्वसिद्धिदा अनङ्गमदनानङ्गमेखलान्ताञ्चपेच्छ्रिये
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਜਿਸ ਦੀ ਗਤੀ ਪਵਨ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਭੁਵਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਜੋ ਅਨੰਗ (ਕਾਮ) ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਮੇਖਲਾ ਧਾਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਤ ਭਾਗ ਤੇ ਪੰਖ-ਸਮਾਨ ਚਮਕਦਾਰ ਅਲੰਕਾਰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।
Verse 23
पद्ममध्यदलेषु ह्रीं स्वरान् कादींस्तितः स्त्रियाः षट्कोणे वा घटे वाथ लिखित्वा स्याद्वशीकरं
ਕਮਲ-ਯੰਤਰ ਦੇ ਮੱਧ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ‘ਹ੍ਰੀਂ’ ਬੀਜ, ਸਵਰਾਂ ਅਤੇ ‘ਕ’ ਆਦਿ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜੋੜ ਕੇ ਲਿਖੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਛਟਕੋਣ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਘੜੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 24
ॐ ह्रीं छं नित्यक्लिन्ने मदद्रवे ॐ ॐ मूलमन्त्रः षडङ्गओयं रक्तवर्णे त्रिकोणके द्रवणी ह्लादकारिणी क्षोभिणी गुरुशक्तिका
“ਓਂ ਹ੍ਰੀਂ ਛਂ ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਲਿੰਨੇ ਮਦਦ੍ਰਵੇ ਓਂ ਓਂ”—ਇਹ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਛਡੰਗ ਨਿਆਸ ਆਦਿ ਵਿਧਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਲਾਲ ਵਰਣ ਦੀ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਕੋਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ; ਦ੍ਰਵਣੀ, ਹਲਾਦਕਾਰিণੀ, ਖ਼ੋਭਿਣੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਸ਼ਕਤੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
Verse 25
ईशानादौ च मध्ये तां नित्यां पाशाङ्कुशौ तथा कपालकल्पकतरुं वीणा रक्ता च तद्वती
ਈਸ਼ਾਨ ਦਿਸ਼ਾ (ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ) ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨਿਤ੍ਯਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਉਹ ਪਾਸ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਧਾਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕਪਾਲ, ਕਲਪਤਰੂ ਅਤੇ ਵੀਣਾ ਵੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਲਾਲ ਵਰਣ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।
Verse 26
नित्याभया मङ्गला च नववीरा च मङ्गला दुर्भगा मनोन्मनी पूज्या द्रावा पूर्वादितः स्थिता
ਉਹ ਨਿਤ੍ਯਾਭਯਾ (ਸਦਾ ਨਿਰਭਯ), ਮੰਗਲਾ (ਸ਼ੁਭਦਾਇਨੀ), ਨਵਵੀਰਾ (ਨੌਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵੀਰ੍ਯ ਨਾਲ ਯੁਕਤ) ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੰਗਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਰਭਗਾ (ਦੁਰਭਾਗ ਨਾਸਿਨੀ), ਮਨੋਨਮਨੀ (ਮਨ ਤੋਂ ਪਰੇ), ਪੂਜ੍ਯਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਾਵਾ (ਵਿਘਨਾਂ ਨੂੰ ਗਲਾਉਣ ਵਾਲੀ) ਹੈ; ਉਹ ਪੂਰਬ ਆਦਿ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ।
Verse 27
ॐ ह्रीं अनङ्गाय नमः ॐ ह्रीं ह्रीं स्मराय नमः मन्मथाय च माराय कामायैवञ्च पञ्चधा कामाः पाशाङ्कुशौ चापवाणाः ध्येयाश् च विभ्रतः
“ਓਂ ਹ੍ਰੀਂ, ਅਨੰਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਓਂ ਹ੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ, ਸਮਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਤੇ ਮਨਮਥ, ਮਾਰਾ ਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।” ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪਾਸ਼ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼, ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਾਣ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 28
रतिश् च विरतिः प्रीतिर्विप्रीतिश् च मतिर्धृतिः विधृतिः पुष्टिरेभिश् च क्रमात् कामादिकैर् युताः ॐ छं नित्यक्लिन्ने मदद्रवे ॐ ॐ अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ ए ऐ ओ औ अं अः क ख ग घ ङ च छ ज झ ञ ट ठ ड ढ ण त थ द ध न प फ ब भ म य र ल व श ष स ह क्ष ॐ छं नित्यक्लिन्ने मदद्रवे स्वाहा आधारशक्तिं पद्मञ्च सिंहे देवीं हृदादिषु
ਰਤੀ, ਵਿਰਤੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ, ਵਿਪ੍ਰੀਤੀ, ਮਤੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਵਿਧ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਮ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜਪੋ: “ਓਂ ਛੰ ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਲਿੰਨੇ ਮਦਦ੍ਰਵੇ।” ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ (ਵਰਨਮਾਲਾ) ਜਪ—“ਅ ਆ…ਅੰ ਅಃ; ਕ ਖ…ਹ ਕ੍ਸ਼।” ਮੁੜ ਜਪ: “ਓਂ ਛੰ ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਲਿੰਨੇ ਮਦਦ੍ਰਵੇ ਸ੍ਵਾਹਾ।” ਤਦਨੰਤਰ ਆਧਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ, ਪਦਮ ਅਤੇ ਸਿੰਹਾਸਨ ਦਾ ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਆਦਿ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰੋ।
A precise ritual architecture: lotus-based placements (kanda–nāla–padma–karṇikā), kavaca application with “hūṃ phaṭ,” hṛdayādi-nyāsa, jāla (mantra-network) completion, and mātrikā (alphabet) recitation integrated into deity-installation.
It frames mantra technology as disciplined sādhanā: purification through nyāsa and visualization, removal of obstacles via Vināyaka, and focused śakti-upāsanā (Tripurā/Nityaklinnā) that links protective and prosperity aims to concentrated worship under dharma.
Vināyaka/Vighneśa for obstacle-removal and protective rites; Tripurā with Bhairava/Vaṭuka retinues for śakti-centric worship; and Nityaklinnā as a red-triangle śakti with a defined root-mantra, ṣaḍaṅga, and mātrikā framework.
Victory-in-battle japa, mantra-charged water for longevity and fearlessness, vaśīkaraṇa via tilaka/añjana/touch, tila-homa for siddhi, seven-times consecrated food for prosperity, and uccāṭana using cremation-ground materials and thread-binding.