Adhyaya 310

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे त्वरितामन्त्रादिर्नाम नवाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ दशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरितामूलमन्त्रादिः अग्निर् उवाच दीक्षादि वक्ष्ये विन्यस्य सिंहवज्राकुले ऽब्जके हे हुति वज्रदन्त पुरु लुलु गर्ज इह सिंहासनाय नमः तिर्यगूर्ध्वगता रेखाश् चत्वारश् चत्वारश् चतुरो भवेत्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਨੇਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ‘ਤ੍ਵਰਿਤਾ-ਮੰਤ੍ਰਾਦਿ’ ਨਾਮਕ ਤਿੰਨ ਸੌ ਦਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਸੌ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ—‘ਤ੍ਵਰਿਤਾ-ਮੂਲਮੰਤ੍ਰਾਦਿ’ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਦੀਕਸ਼ਾ ਆਦਿ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸਿੰਹ–ਵਜ੍ਰ ਕੁਲ ਦੇ ਪਦਮ-ਯੰਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ (ਜਪ ਕਰੇ): ‘ਹੇ, ਹੁਤੀ, ਵਜ੍ਰਦੰਤ, ਪੁਰੁ, ਲੁਲੁ, ਗਰਜ; ਇਹ—ਸਿੰਹਾਸਨਾਇ ਨਮਹ।’ ਤਿਰਛੇ ਚਾਰ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਚਾਰ ਰੇਖਾਂ ਖਿੱਚਣੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਭਾਗ ਬਣਦੇ ਹਨ।”

Verse 2

नवभागविभागेन कोष्ठकान् कारयेद्बुधः ग्राह्या दिशागताः कोष्ठा विदिशासु विनाशयेत्

ਥਾਂ ਨੂੰ ਨੌਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਯੋਜਕ ਕੋਠੇ (ਕੋਸ਼ਠ) ਬਣਾਵੇ। ਮੁੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਕੋਸ਼ਠ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਪਦਿਸ਼ਾਵਾਂ (ਵਿਦਿਸ਼ਾਵਾਂ) ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੋਸ਼ਠ ਹਟਾਏ ਜਾਣ।

Verse 3

वाह्ये वै कोष्ठकोणेषु वाह्यरेखाष्टकं स्मृतम् वाह्यकोष्ठस्य वाह्ये तु मध्ये यावत् समानयेत्

ਬਾਹਰੀ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਠਾਂ ਦੇ ਕੋਨਾਂ ਉੱਤੇ ‘ਬਾਹਰੀ ਅੱਠ ਰੇਖਾਵਾਂ’ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਕੋਸ਼ਠ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਮੱਧ ਤੱਕ ਲਿਆਓ।

Verse 4

वज्रस्य मध्यमं शृङ्गं वाह्यरेखा द्विधार्धतः वाह्यरेखा भवेद्वक्रा द्विभङ्गा कारयेद्बुधः

ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਦੋ ਅੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਬਾਹਰੀ ਰੇਖਾ ਵਕਰੀ ਹੋਵੇ; ਨਿਪੁਣ ਕਾਰੀਗਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦ੍ਵਿਭੰਗ—ਦੋ ਮੋੜ ਦੇ ਕੇ ਘੜੇ।

Verse 5

मध्यकोष्ठं भवेत्पद्मं पीतकर्णिकमुज्ज्वलम् कृष्णेन रजसा लिख्य कुलिशासिशितोर्धता

ਮੱਧਲੇ ਕੋਸ਼ਠ ਵਿੱਚ ਪੀਲੀ ਕਰ্ণਿਕਾ ਵਾਲਾ ਚਮਕਦਾ ਕਮਲ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਰਜ/ਚੂਰਨ ਨਾਲ ਲਿਖੋ, ਅਤੇ ਰੇਖਾਵਾਂ ਵਜ੍ਰ ਜਾਂ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤੇ ਉਭਰੀਆਂ ਬਣਾਓ।

Verse 6

वाह्यतश् चतुरस्रन्तु वज्रसम्पुटलाञ्छितम् द्वारे प्रदापयेन्मन्त्री चतुरो वज्रसम्पुटान्

ਬਾਹਰਲੀ ਪਾਸੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚਤੁਰਸ੍ਰ (ਚੌਰਸ) ਬਣਾਕੇ ਵਜ੍ਰ-ਸੰਪੁਟ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਕਰੋ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਾਣੂ ਅਚਾਰਯ ਚਾਰ ਵਜ੍ਰ-ਸੰਪੁਟ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।

Verse 7

पद्मनाम भवेद्वामवीथी चैव समा भवेत् गर्भं रक्तं केशराणि मण्डले दीक्षिताः स्त्रियः

ਇਸ ਨੂੰ “ਪਦਮ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਵਾਮਵੀਥੀ (ਖੱਬਾ ਮਾਰਗ) ਸਮਤਲ ਤੇ ਸਮਮਿਤ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਗਰਭ (ਮੱਧ ਕੋਰ) ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੋਵੇ; ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕੇਸਰ ਦੇ ਤੰਤੂ ਦਰਸਾਏ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿਧਿਵਤ ਦীক্ষਿਤ ਹੋਣ।

Verse 8

जयेच्च परराष्ट्राणि क्षिप्रं राज्यमवाप्नुयात् मूर्तिं प्रणवसन्दीप्तां हूंकारेण नियोजयेत्

ਉਹ ਪਰ-ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਏ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਾਜ-ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਣਵ (ਓਂ) ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੀਪਤ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ‘ਹੂੰ’ ਬੀਜ ਅੱਖਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਧਿਵਤ ਨਿਯੋਜਿਤ/ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰੇ।

Verse 9

मूलविद्यां समुच्चार्य मरुद्व्योमगतां द्विज प्रथमेन पुनश् चैव कर्णिकायां प्रपूजयेत्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ! ਮੂਲ-ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਫਿਰ ਪਦਮ ਦੀ ਕਰਣਿਕਾ ਵਿੱਚ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 10

एवं प्रदक्षिणं पूज्य एकैकं वीजमादितः दलमध्ये तु विद्याङ्गा आग्नेय्यां पञ्च नैरृतम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਬੀਜ ਅੱਖਰ ਦਾ ਨਿਆਸ/ਪਾਠ ਕਰੇ। ਦਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅੰਗ (ਵਿਦਿਆੰਗ) ਹੋਣ; ਆਗਨੇਯ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਨੈਰ੍ਰਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨੈਰ੍ਰਿਤ ਨਿਯੋਗ ਯਥਾਵਿਧਿ ਕਰੇ।

Verse 11

मध्ये नेत्रं दिशास्त्रञ्च गुह्यकाङ्गे तु रक्षणम् हुतयः केशरस्थास्तु वामदक्षिणपार्श्वतः

ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਨੇਤ੍ਰ ਦਾ ਨਿਆਸ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾਸਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਗੁਹ੍ਯਕਾਂਗ ਉੱਤੇ ਰક્ષણ-ਵਿਵਸਥਾ ਰੱਖੇ। ਹੂਤੀਆਂ ਕੇਸਰ-ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ।

Verse 12

पञ्च पञ्च प्रपूज्यास्तु स्वैः स्वैर् मन्त्रैः प्रपूजयेत् लोकपालान्न्यसेदष्टौ वाह्यतो गर्भमण्डले

ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜੋ। ਫਿਰ ਗਰਭ-ਮੰਡਲ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਪਾਸੇ ਅੱਠ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦਾ ਨਿਆਸ ਕਰੋ।

Verse 13

वर्णान्तमग्निमारूटं षष्ठस्वरविभेदितं पञ्चदशेन चाक्रान्तं स्वैः स्वैर् नामभि योजयेत्

ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਛੇਵੇਂ ਸੁਰ-ਭੇਦ ਨਾਲ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਨਾਲ ਆਕ੍ਰਾਂਤ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋੜੋ।

Verse 14

शीघ्रं सिंहे कर्णिकायां यजेद् गन्धादिभिः श्रिये आग्नेयावन्नैरृतमिति ञ ज्येष्ठस्वरविभूषितमिति ख , छ च नामभिर्योजयेदित्ययं पाठः समीचीनो भवितुमर्हति नीलेति ञ श्रियमिति ञ अष्टाभिर् वेष्टयेत् कुम्मैर् मन्त्राष्टशतमन्त्रितैः

ਸਿੰਹਾਸਨ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਕਰ্ণਿਕਾ (ਮੱਧ ਪਦਮ) ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੀ ਗੰਧ ਆਦਿ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਆਗਨੇਯ ਤੋਂ ਨੈ਋ਤ ਤੱਕ ਪਾਠ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ‘ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ’ ਸੁਰ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ। ਫਿਰ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਸੌ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਪ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤੇ ਅੱਠ ਕੁੰਭਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰਾ ਕਰੋ।

Verse 15

मन्त्रमष्टसहस्रन्तु जप्त्वाङ्गानां दशांशकम् तोमं कुर्यादग्निकुण्डे वह्निमन्त्रेण चालयेत्

ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਜਪ ਕੇ, ਅੰਗ-ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੋਮ ਅਗਨੀਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੋ; ਅਤੇ ਵਹਨੀ (ਅਗਨੀ) ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ/ਸਕ੍ਰਿਆ ਕਰੋ।

Verse 16

निक्षिपेद् हृदयेनाग्निं शक्तिं मध्ये ऽग्निगां स्मरेत् गर्भाधानं पुंसवनं जातकर्म च होमयेत्

ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ; ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਅੰਦਰ ਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਗਰਭਾਧਾਨ, ਪੁੰਸਵਨ ਅਤੇ ਜਾਤਕਰਮ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਹੋਮ ਕਰੋ।

Verse 17

हृदयेन शतं ह्य् एकं गुह्येकं गुह्याङ्गे जनयेच्छिखिम् पूर्णाहुत्या तु विद्यायाः शिवाग्निर्ज्वलितो भवेत्

ਹ੍ਰਿਦਯ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੌ ਵਾਰ ਜਪ/ਆਹੁਤੀ ਕਰੇ; ਗੁਹ੍ਯ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ; ਅਤੇ ਗੁਹ੍ਯਾਂਗ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸ਼ਿਖਾ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਇਸ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਿਵ-ਅਗਨੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 18

होमयेम्मूलमन्त्रेण शतञ्चाङ्गं दशांशतः निवेदयेत्ततो देव्यास्ततः शिष्यं प्रवेशयेत्

ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੌ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਾ ਹੋਮ ਕਰੇ; ਫਿਰ ਅੰਗ ਮੰਤ੍ਰ ਦਸਾਂਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ (ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦਸ) ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼/ਦੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੇ।

Verse 19

अस्त्रेण ताडनं कृत्वा गुह्याङ्गानि ततो न्यसेत् विद्याङ्गैश् चैव सन्नद्धं विद्याङ्गेषु नियोजयेत्

ਅਸਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤਾੜਨ (ਆਘਾਤ-ਕ੍ਰਿਆ) ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਗੁਹ੍ਯਾਂਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਨ੍ਨੱਧ (ਰੱਖਿਆਤ) ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ-ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਯੋਜਿਤ ਕਰੇ।

Verse 20

पुष्पं क्षिपाययेच्छिष्यमानयेदग्निकुण्डकम् यवैर् द्वान्यैस्तिलैर् आज्यैर् मूलविद्याशतं हुनेत्

ਫੁੱਲ ਛਿਡਕਵਾਏ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਤੋਂ ਅਗਨੀਕੁੰਡ ਮੰਗਵਾਏ। ਫਿਰ ਜੌਂ, ਅਨਾਜ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਮੂਲ-ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਸੌ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਦਿਆਂ ਸੌ ਆਹੁਤੀਆਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ।

Verse 21

स्थावरत्वं पुरा होमं सरीसृपमतः परं पक्षिमृगपशुत्वञ्च मानुषं ब्राह्ममेव च

ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਵਰਤਾ (ਅਚਲ/ਵਨਸਪਤੀ ਆਦਿ ਅਵਸਥਾ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਸਰਿਸ੍ਰਪਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਛੀ, ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਤਾ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ; ਫਿਰ ਮਨੁੱਖਤਾ; ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪਦ (ਸਰਵੋੱਚ ਅਵਸਥਾ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 22

विष्णुत्वञ्चैव रुद्रत्वमन्ते पूर्णाहुतिर्भवेत् एकया चैव ह्य् आह्त्या शिष्यः स्याद्दीक्षितो भवेत्

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੁਤ੍ਵ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਤ੍ਵ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕਰਕੇ ਪੂਰਨਾਹੁਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਇਕ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 23

अधिकारो भवेदेवं शृणु मोक्षमतः परम् सुमेरुस्थो यदा मन्त्री सदाशिवपदे स्थितः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਪਰਮ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਤੱਤ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਾਧਕ ਸੁਮੇਰੂ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਕੇ ਸਦਾਸ਼ਿਵ-ਪਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 24

परे च होमयेत् स्वस्थो ऽकर्मकर्मशतान् दश पूर्णाहुत्या तु तद्योगी धर्माधर्मैर् न लिप्यते

ਫਿਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਅਤੇ ਸਮਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅਕਰਮ-ਸਰੂਪ ਕਰਮ ਦੀਆਂ ਦਸ ਸੌ (ਅਰਥਾਤ ਹਜ਼ਾਰ) ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਉਸ ਪੂਰਨਾਹੁਤੀ ਨਾਲ ਯੋਗੀ ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 25

मोक्षं याति परंस्थानं यद्गत्वा न निवर्तते यथा जले जलं क्षिप्तं जलं देही शिरस् तथा

ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਪਰਮ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੇਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹੀ ਪਰਮ ਤੱਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 26

कुम्भैः कुर्याच्चाभिषेकं जयराज्यादिसर्वभाक् कुमारी ब्राह्मणी पूज्या गुर्वादेर्दक्षिणां ददेत्

ਕੁੰਭਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਜਿੱਤ, ਰਾਜ ਆਦਿ ਸਭ ਫਲਾਂ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕੁਮਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਯਥੋਚਿਤ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਵੇ।

Verse 27

यजेत् सहस्रमेकन्तु पूजां कृत्वा दिने दिने तिलाज्यपुरहोमेन देवी श्रीः कामदा भवेत्

ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਧੀ ਪੂਰੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤਿਲ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਪੁਰਾ (ਮਿੱਠਾ ਕੇਕ) ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੋਮ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।

Verse 28

ददाति विपुलान् भोगान् यदन्यच्च समीहते जप्त्वा ह्य् अक्षरलक्षन्तु निधानाधिपतिर्भवेत्

ਇਹ ਬਹੁਤ ਭੋਗ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਧਕ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਿਧੀ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਅਰਥਾਤ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 29

द्विगुणेन भवेद्राज्यं त्रिगुणेन च यक्षिणी चतुर्गुणेन ब्रह्मत्वं ततो विष्णुपदं भवेत्

ਦੁੱਗਣੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਰਾਜ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਤਿੱਗਣੇ ਨਾਲ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ-ਪਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਚੌਗਣੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਤ੍ਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਪਦ, ਅਰਥਾਤ ਪਰਮ ਧਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 30

षड्गुणेन महासिद्धिर् लक्षेणैकेन पापहा दश जप्त्वा देहशुद्ध्यै तीर्थस्नानफलं शतात्

ਛੇ ਗੁਣਾ ਜਪ ਨਾਲ ਮਹਾਸਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਪ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਦੇਹ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਦਸ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੌ ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 31

पटे वा प्रतिमायां वा शीघ्रां वै स्थण्डिले यजेत् शतं सहस्रमयुतं जपे होमे प्रकीर्तितम्

ਪਟ (ਚਿੱਤਰਿਤ ਦੇਵ-ਰੂਪ) ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਅੱਗੇ, ਜਾਂ ਸਥੰਡਿਲ (ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਯਜ੍ਞ-ਭੂਮੀ) ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਲਈ ਗਿਣਤੀਆਂ—ਸੌ, ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ—ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

Verse 32

एवं विधानतो जप्त्वा लक्षमेकन्तु होमयेत् महिषाजमेषमांसेन नरजेन पुरेण वा

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਾ ਹੋਮ ਕਰੇ—ਮਹਿਸ਼, ਬੱਕਰੀ ਜਾਂ ਮੇਢੇ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਨਰਜ (ਮਨੁੱਖ-ਉਤਪੰਨ) ਦ੍ਰਵ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਘੀ ਨਾਲ।

Verse 33

तिलैर् यवैस् तथा लाजैर् व्रीहिगोधूमकाम्रकैः श्रीफलैर् आज्यसंयुक्तैर् होमयित्वा व्रतञ्चरेत्

ਤਿਲ, ਜੌ, ਲਾਜ, ਚੌਲ, ਗੰਢਮ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਿ, ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਫਲ (ਨਾਰੀਅਲ) ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇ; ਫਿਰ ਵਰਤ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰੇ।

Verse 34

अर्धरात्रेषु सन्नद्धः खड्गचापशरादिमान् एकवासा विचित्रेण रक्तपीतासितेन वा

ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਜ ਹੋ ਕੇ—ਤਲਵਾਰ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਆਦਿ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ—ਇੱਕੋ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ; ਉਹ ਵਸਤ੍ਰ ਚਿੱਤਰ-ਵਿਚਿੱਤਰ ਜਾਂ ਲਾਲ, ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਕਾਲਾ ਹੋਵੇ।

Verse 35

नीलेन वाथ वस्त्रेण देवीं तैर् एव चार्चयेत् व्रजेद्दक्षिणदिग्भागं द्वारे दद्याद्बलिं बुधः

ਨੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ (ਜਾਂ ਨੀਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ) ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਬਲੀ ਭੇਟ ਕਰੇ।

Verse 36

तिलाज्यप्लवहोमेनेति ख , छ च प्लवेनेति ख , छ च दूतीमन्त्रेण द्वारादौ एकवृक्षे श्मशानके एवञ्च सर्वकामाप्तिर्भुङ्क्ते सर्वां महीं नृपः

ਕੁਝ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ “ਤਿਲ ਅਤੇ ਘੀ ਦੇ ਪਲਵ (ਤੈਰਦੇ) ਦ੍ਰਵ ਨਾਲ ਹੋਮ” ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ “ਪਲਵ ਨਾਲ”। ਦੂਤੀ-ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ, ਇਕੱਲੇ ਦਰੱਖਤ ਕੋਲ ਅਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸਮੂਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ/ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।