Adhyaya 66: Nārada’s Journey to Śvetadvīpa and the Means of Attaining the Lord through the Pañcarātra

Verse 1

भद्राश्व उवाच । आश्चर्यं यदि ते किञ्चिद् विदितं दृष्टमेव वा । तन्मे कथय धर्मज्ञ मम कौतूहलं महत् ॥ ६६.१ ॥

ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ କହିଲେ—ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ! ତୁମେ ଯଦି କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର ବିଷୟ ଜାଣିଥାଅ କିମ୍ବା ନିଜେ ଦେଖିଥାଅ, ତେବେ ମୋତେ କହ; ମୋର କୌତୂହଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼।

Verse 2

अगस्त्य उवाच । आश्चर्यभूतो भगवानेष एव जनार्दनः । तस्याश्चर्याणि दृष्टानि बहूनि विविधानि वै ॥ ६६.२ ॥

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏହି ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟସ୍ୱରୂପ। ତାଙ୍କର ବହୁ ପ୍ରକାର ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି।

Verse 3

श्वेतद्वीपं गतः पूर्वं नारदः किल पार्थिव । सोऽपश्यच्छङ्खचक्राब्जान् पुरुषांस्तिग्मतेजसः ॥ ६६.३ ॥

ହେ ପାର୍ଥିବ! ପୂର୍ବେ ନାରଦ ମୁନି ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଜସ୍ୱୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।

Verse 4

अयं विष्णुरयं विष्णुरेष विष्णुः सनातनः । चिन्ताऽभूत्तस्य तां दृष्ट्वा कोऽस्मिन्विष्णुरिति प्रभुः ॥ ६६.४ ॥

“ଏହି ଭିଷ୍ଣୁ, ଏହି ଭିଷ୍ଣୁ; ଏହିଏ ସନାତନ ଭିଷ୍ଣୁ।” ଏପରି ପୁନଃପୁନଃ କଥା ଦେଖି ତାହାର ମନେ ଚିନ୍ତା ହେଲା; ପ୍ରଭୁ ପଚାରିଲେ— “ଏଥିରେ ‘ଭିଷ୍ଣୁ’ କିଏ?”

Verse 5

एवं चिन्तयतस्तस्य चिन्ता कृष्णं प्रति प्रभो । आराधयामि च कथं शङ्खचक्रगदाधरम् ॥ ६६.५ ॥

ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ ତାହାର ଚିନ୍ତା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଲା— “ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ ମୁଁ କିପରି ଆରାଧନା କରିବି?”

Verse 6

येन वेद्मि परं तेषां देवो नारायणः प्रभुः । एवं संचिन्त्य दध्यौ स तं देवं परमेश्वरम् ॥ ६६.६ ॥

“ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣେ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଦେବ ନାରାୟଣ”— ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି ସେ ସେହି ପରମେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲା।

Verse 7

दिव्यं वर्षसहस्रं तु साग्रं ब्रह्मसुतस्तदा । ध्यायतस्तस्य देवोऽसौ परितोषं जगाम ह ॥ ६६.७ ॥

ତେବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧ୍ୟାନ କଲେ; ଏବଂ ସେହି ଦେବ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 8

उवाच च प्रसन्नात्मा प्रत्यक्षत्वं गतः प्रभुः । वरं ब्रह्मसुत ब्रूहि किं ते दद्मि महामुने ॥ ६६.८ ॥

ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ— “ହେ ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର, ବର କୁହ। ହେ ମହାମୁନି, ମୁଁ ତୁମକୁ କ’ଣ ଦେବି?”

Verse 9

नारद उवाच । सहस्रमेकं वर्षाणां ध्यातस्त्वं भुवनेश्वर । त्वत्प्राप्तिर्येन तद् ब्रूहि यदि तुष्टोऽसि मेऽच्युत ॥ ६६.९ ॥

ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ଭୁବନେଶ୍ୱର! ହଜାର ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଆପଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଇଛି। ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ଯଦି ଆପଣ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ କେଉଁ ଉପାୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ କହନ୍ତୁ।

Verse 10

देवदेव उवाच । पौरुषं सूक्तमास्थाय ये यजन्ति द्विजास्तु माम् । संहितामाद्यमास्थाय ते मां प्राप्स्यन्ति नारद ॥ ६६.१० ॥

ଦେବଦେବ କହିଲେ—ଯେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୁରୁଷସୂକ୍ତକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୋର ଯଜନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଆଦ୍ୟ ସଂହିତାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ହେ ନାରଦ, ସେମାନେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

Verse 11

अलाभे वेदशास्त्राणां पाञ्चरात्रोदितेन ह । मार्गेण मां प्रपश्यन्ते ते मां प्राप्स्यन्ति मानवाः ॥ ६६.११ ॥

ବେଦଶାସ୍ତ୍ର ଅଲଭ୍ୟ ହେଲେ, ପାଞ୍ଚରାତ୍ରରେ ଉକ୍ତ ମାର୍ଗରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୋତେ ଖୋଜି ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

Verse 12

ब्राह्मणक्षत्रियविशां पाञ्चरात्रं विधीयते । शूद्रादीनां न तच्छ्रोत्रपदवीमुपयास्यति ॥ ६६.१२ ॥

ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ବିଧି ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଶୂଦ୍ର ଆଦିଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଶ୍ରୁତି-ପରମ୍ପରାର ଅଧିକାର-ପଦବୀକୁ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ।

Verse 13

एवं मयोक्तं विप्रेन्द्र पुराकल्पे पुरातनम् । पञ्चरात्रं सहस्राणां यदि कश्चिद् ग्रहीष्यति ॥ ६६.१३ ॥

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଏଭଳି ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ମୁଁ ଏହି ପୁରାତନ ଉପଦେଶ କହିଥିଲି; ହଜାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯଦି କେହି ପାଞ୍ଚରାତ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ।

Verse 14

कर्मक्षये च मां कश्चिद् यदि भक्तो भविष्यति । तस्य चेदं पञ्चरात्रं नित्यं हृदि वसिष्यति ॥ ६६.१४ ॥

କର୍ମକ୍ଷୟ ହେଲେ ଯଦି କେହି ମୋର ଭକ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ତାହାର ହୃଦୟରେ ଏହି ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ସଦା ବସିବ।

Verse 15

इतरे राजसैर्भावैस्तामसैश्च समावृताः । भविष्यन्ति द्विजश्रेष्ठ मच्छासनपराङ्मुखाः ॥ ६६.१५ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଅନ୍ୟମାନେ ରଜସ ଓ ତମସ ଭାବରେ ଆବୃତ ହୋଇ ମୋ ଶାସନରୁ ବିମୁଖ ହେବେ।

Verse 16

कृतं त्रेता द्वापरं च युगानि त्रीणि नारद । सत्त्वस्थां मां समेष्यन्ति कलौ रजस्तमोऽधिकाः ॥ ६६.१६ ॥

ହେ ନାରଦ! କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର—ଏଇ ତିନି ଯୁଗରେ ସତ୍ତ୍ୱସ୍ଥ ଲୋକ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; କଳିରେ ରଜସ-ତମସ ଅଧିକ।

Verse 17

अन्यच्च ते वरं दद्मि शृणु नारद साम्प्रतम् । यदिदं पाञ्चरात्रं मे शास्त्रं परमदुर्लभम् । तद्भवान् वेत्स्यते सर्वं मत्प्रसादान्न संशयः ॥ ६६.१७ ॥

ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ବର ଦେଉଛି—ଏବେ ଶୁଣ, ହେ ନାରଦ। ମୋର ଏହି ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ପରମ ଦୁର୍ଲଭ; ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ତୁମେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣିବ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 18

वेदेन पाञ्चरात्रेण भक्त्या यज्ञेन च द्विज । प्राप्योऽहं नान्यथा वत्स वर्षकोट्यायुतैरपि ॥ ६६.१८ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ବେଦ, ପାଞ୍ଚରାତ୍ର, ଭକ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପ୍ରାପ୍ୟ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ, ବତ୍ସ—କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 19

एवमुक्त्वा स भगवान्नारदं परमेश्वरः । जगामादर्शनं सद्यो नारदोऽपि ययौ दिवम् ॥ ६६.१९ ॥

ଏଭଳି କହି ସେ ଭଗବାନ୍ ପରମେଶ୍ୱର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ନାରଦ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଗଲେ।